Stelling

De wereld is beter af met Elon Musk

Stem

Agenda

Alkmaar in Suriname

De tentoonstelling 'Plantage Alkmaar' in het Stedelijk Museum Alkmaar belicht de relatie tussen de stad en de slavernijgeschiedenis en specifiek het verhaal van plantage Alkmaar in Suriname, een weinig bekend en nauwelijks onderzocht thema uit de Alkmaarse geschiedenis. Er worden gereedschappen, archiefstukken, kaarten en kunstwerken getoond. Bijzonder is een serie waterverftekeningen van plantage Alkmaar en omgeving, gemaakt door plantage-eigenaar Louise van Panhuys in de periode 1811-1816.

Hoogbouw in de Lage Landen

Mensen herken je aan hun silhouet, steden aan hun skyline. In ‘SkYline. Hoogbouw in de Lage Landen’ daagt het Gentse museum STAM onze – vaak terloopse – blik op de stad uit. Wat zit er achter de grillige lijnen van steen, staal en glas? En waarom blijven we het hoog, hoger, hoogst zoeken? Vroeger domineerden kerk- en belforttorens, vandaag evengoed kantoor- en woontorens. De Burj Khalifa is de hoogste, het Belfort de vurigste, de Boekentoren de wijste.

Baksteenarcheologie

13 december 2022 skrul

Maritiem archeoloog Yftinus van Popta van de Rijksuniversiteit Groningen heeft weer een verhaal achterhaald van een scheepwrak in de Flevolandse klei. Het gaat om een vrachtschip dat veertig jaar geleden is gevonden bij Almere, wat nu de Noorderplassen zijn. Het blijkt te gaan om een tjalk uit de 19de eeuw. Het schip zonk op 13 juli 1871 in de Zuiderzee.

De Tjalk van schipper Gerrit van Meines uit Gasselternijveen vaart van Westervoort in Gelderland via de Rijn naar de Zuiderzee richting Alkmaar. Nietsvermoedend gaat de ‘Hoop op Zegen’ op de Zuiderzee voor anker. In de nacht wordt de schipper verrast door een hevige regenbui. De tjalk met ruim 42.000 boerengrauwe bakstenen kan het natuurgeweld niet aan en zinkt. Een deel van de lading kan later nog uit het water gehaald worden, maar de tjalk is niet meer te redden.

In de jaren tachtig wordt het scheepswrak in Almere bekeken, beschreven en opgeruimd. Op de plek waar het schip zonk, liggen nu de Noorderplassen. In het wrak worden nog 20.000 rode bakstenen gevonden. Maar meer onderzoek wordt niet gedaan. Het wrak gaat anoniem het archief in.
In kranten uit de 19de eeuw vindt Van Popta artikelen over de scheepsramp. Het verhaal over de rode stenen komt overeen met wat in 1981 is gevonden bij de opgraving. Ook het type schip dat gevonden is, komt overeen met het schip van Van Meines. Het bewijs stapelt op, maar de maritiem archeoloog wil meer bewijs.
In een historische beschrijving in een krant stond duidelijk beschreven welke oriëntatiepunten de schipper had. De kerktoren van Volendam kon je net zien voorbij het eiland Marken. Het tweede punt was bij het dorpje Uitdam. Daar stonden drie molens bij elkaar op een rij. Als je de zichtlijnen van Uitdam met de lijn Volendam/Marken kruist, kom je op de wraklocatie uit.

Yftinus van Popta wijst naar de vindplek van het wrak.

De koper van de 42.000 stenen kreeg zijn goederen niet bezorgd. Wel kreeg de man uit Alkmaar de rekening van de ‘boerengrauwen’. Hij stapte hiervoor naar de rechter. De rechtbank gaf de man gelijk en hij hoefde de rekening niet te betalen. Daar was de verkoper uit Westervoort het niet mee eens. De stenenbakker stapte daarop naar het gerechtshof in Arnhem. In hoger beroep kreeg juist de leverancier gelijk. Op het moment dat de stenen aan boord gingen, is de koper verantwoordelijk. De koopman uit Alkmaar heeft voor zijn niet bezorgde stenen moeten betalen.
Het verhaal van de ‘Hoop op Zegen’ van schipper Gerrit van Meines heeft Yftinus van Popta het elfde wrak in Flevoland geïdentificeerd. Volgens de maritiem archeoloog zijn er nog zeker 450 wrakken in de Flevolandse bodem gevonden. De komende jaren wil Van Popta meer verhalen van onbekende schepen achterhalen.
Bron: 1Almere/Omroep Flevoland


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Netwerk van vriendendiensten

Wie meer over Poetin en het machtscentrum waarin hij fungeert wil weten doet er goed aan het lijvige boek van Catherine Belton ter hand te nemen. 480 pagina’s dik en nog eens ruim honderd pagina’s met annotaties, waarin de herkomst van het materiaal aan de hand van interviews en documenten verantwoord wordt. Geen eenvoudig boek en ook weinig hoopgevend voor wie op korte termijn ingrijpende wijzigingen in Rusland verwacht.

Lees verder

Kroniek

Bloedbad in Fort Zeelandia

In de nacht van 7 op 8 december worden zestien prominente Surinaamse burgers in Paramaribo van hun bed gelicht en overgebracht naar het Fort Zeelandia, het toenmalige hoofdkwartier van het zogeheten Militair Gezag met aan het hoofd legerleider Desi Bouterse. Op 26 februari 1980 had hij, sergeant-majoor, samen met andere onderofficieren een coup gepleegd omdat de regering Arron weigerde tegemoet te komen aan de in zijn ogen gerechtvaardigde eis om een eigen vakbond voor onderofficieren op te richten.

Lees verder

Heilige van de week

Lucia van Syracuse

13 december († ca. 303) Deze naam betekent licht, stralend of geboren bij zonsopgang. Lucia maakt tijdens haar leven veel mee. Haar moeder is stervende. Lucia bidt net zolang bij het graf van Sint-Agatha totdat ze is genezen. Ze verbreekt haar verloving. Hierop verraadt haar verloofde haar aan de Romeinse overheid.

Lees verder