Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Richthofencollectie Unesco-nominatie

01 november 2022 Siebrand Krul

De naam Richthofencollectie klinkt Duits, maar is wereldwijd de grootste verzameling van Oudfriese rechtshandschriften en werd dit jaar precies honderd jaar geleden na een spannende crowdfundactie teruggebracht naar Friesland. De adellijke familie Richthofen uit Silezië was aan lager wal geraakt en wilde de boeken te gelde maken. De collectie is het topstuk van Tresoar, het voormalige rijksarchief en Provinciale Bibliotheek van Friesland. De unieke Richthofenkolleksje is genomineerd voor het Nederlandse Unesco Memory of the World-register.

De Richthofenkolleksje bestaat uit tien boeken – waarvan zes in het Oudfries – die laten zien hoe de Friezen eeuwenlang hun recht en bestuur regelden om hun voeten droog te houden, hun land te verdelen en de vrede te bewaren. De collectie vertelt het verhaal van de Friese taal en het Friese land, en hoe daarover door de eeuwen heen is nagedacht. De historische en wetenschappelijke waarde voor de kennis van het middeleeuwse Friese rechtsleven en de geschiedenis van de Friese taal en het landschap is onschatbaar en daarom is de Richthofenkolleksje genomineerd voor het Unesco Memory of the World-register.

Honderd jaar in Fryslân
De tien handschriften die we tegenwoordig aanduiden als de ‘Richthofenkolleksje’, zijn onafhankelijk van elkaar ontstaan. Het oudste al in de 14de eeuw, het jongste rond 1600. In de loop der eeuwen zijn ze door verzamelaars – waaronder met name de Leeuwarder notaris Petrus Wierdsma – bijeengebracht tot wat we nu noemen de Richthofenkolleksje.

In 1858 kocht Karl von Richthofen de collectie in zijn geheel van de familie Wierdsma. Na het overlijden van von Richthofen in 1888 bleven de handschriften in bezit van zijn familie, totdat deze – door geldgebrek – de collectie te koop aanbood. Door middel van crowdfunding onder notabelen en instituten in binnen- en buitenland, én onder ‘gewone’ Friezen, werd de collectie in 1922 door Provincie Fryslân gekocht. Ze werden in bezit overgedragen aan Provincie Fryslân, die het beheer ervan toevertrouwde aan de Provinciale Bibliotheek, één van de voorgangers van Tresoar. Daar ligt de collectie nog altijd. In 2020 startte onderzoeksgroep Pastei met een onderzoek naar de Richthofenkolleksje.

Unesco Memory of the World
Het Nederlandse Memory of the World register is onderdeel van Unesco en richt zich op het bijeenbrengen van uitzonderlijk documentair erfgoed. Vanwege het gevaar voor verlies van documentair erfgoed werd het programma in 1992 opgericht. Sindsdien streeft het programma ernaar om de diversiteit van het documentaire erfgoed in zowel Nederland als wereldwijd te kunnen tonen. Op deze wijze wil Unesco het behoud, de toegankelijkheid en het bewustzijn van het bestaan en de betekenis van documentair erfgoed veilig te stellen en vergroten.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder