Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Manhattan Masters

01 november 2022 Siebrand Krul

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Een van de schilderijen die New York tijdelijk inruilt voor Den Haag, is het bejubelde Zelfportret van Rembrandt uit 1658, een schilderij van de buitencategorie. De schilder heeft zichzelf in zijn leven vele malen vereeuwigd, maar dit zelfportret wordt door kenners als het indrukwekkendste beoordeeld.
Oud-directeur Abraham Bredius (dir. 1889-1909) van het Mauritshuis, een groot Rembrandt-kenner, schreef in 1913 over het schilderij van Rembrandt: ‘De kroon van al wat wij nu zagen was de verzameling Frick. Welk een genot was het wéérzien van Lord Ilchesters Zelfportret van Rembrandt, het zelfportret van den meester, dat bijna overleevensgroote portret van den schilder, zittend, de rechter hand op een stok leunend, u aanziend met de uitdrukking van een waarlijk hèm geoorloofd gevoel van eigenwaarde, zóó dat men er stil onder wordt, ‘every inch a king,’ schreef ik er eens over’.

Rembrandts vermaarde zelfportret, naar verluidt het beste onder de tientallen die hij maakte.

Eén gedroomde Rembrandt

Rembrandts Zelfportret uit 1658 is het grootste (134 x 104 cm) en ook het meest imponerende van de ruim veertig zelfportretten die Rembrandt tijdens zijn carrière schilderde. Rembrandt maakte dit zelfportret toen hij 52 was, in een periode vol tegenslag, nadat hij twee jaar eerder failliet was verklaard en gedwongen was zijn eigen collectie en inboedel te verkopen en vervolgens te verhuizen. De meester heeft zichzelf afgebeeld in ouderwetse, 16de-eeuwse kledingstukken, waaraan enkele oosterse motieven zijn toegevoegd. Rembrandt presenteert zich hiermee als een gevierd schilder uit het verleden. Een schildermuts of palet ontbreekt, maar de goudglanzende stof van Rembrandts paltrock is niet toevallig gekozen. Rembrandt zal ongetwijfeld in Karel van Manders bekende Schilder-Boeck uit 1604 gelezen hebben hoe beroemde 16de-eeuwse schilders als Jan Gossaert en Lucas van Leyden vanwege hun hoge status gekleed gingen in goudkleurige gewaden.

Johannes Vermeer, Officier en lachend meisje, 1657.

Twee internationale topcollecties

The Frick Collection en het Mauritshuis hebben al jaren een warme band. In 2013, toen het Mauritshuis werd verbouwd, leende het museum een tiental topstukken uit aan The Frick Collection, waaronder Vermeers Meisje met de parel en Het puttertje van Carel Fabritius. In 2015 stak een groep van 36 objecten uit The Frick Collection de Atlantische oceaan over voor een tentoonstelling in het Mauritshuis: The Frick Collection – Kunstschatten uit New York. Het betrof niet alleen schilderijen, maar ook tekeningen, beeldhouwwerken en voorwerpen van kunstnijverheid, alle na het overlijden van Sir Henry Clay Frick voor de collectie verworven. Dit jaar mag het museum tien topstukken uit The Frick Collection tonen die nog gekocht zijn door Henry Clay Frick zelf. Het Mauritshuis mocht een keuze maken uit de Hollandse schilderijen in de wereldberoemde verzameling. Negen van de genoemde tien werken zijn nooit meer in Europa aan het publiek getoond nadat zij meer dan een eeuw geleden naar Amerika werden verscheept.

De woning van Henry Frick aan 5h Avenue in New York, tegenwoordig museum voor de Frick Collection.

De Frick Collectie

De Frick Collectie werd opgericht door de industrieel Henry Clay Frick (1849-1919). Frick verwierf een legendarisch fortuin met de productie van kolen en staal. Maar hij was ook een hartstochtelijk verzamelaar, die een grote kunstcollectie bijeenbracht voor het huis dat hij in 1914 liet bouwen in het hart van New York, met een prachtig uitzicht op Central Park. In 1935, na de dood van zijn weduwe, werd het gebouw een museum (tijdens de huidige renovatie zijn hoogtepunten uit het Frick een paar straten verderop te zien in een gevierd ‘brutalistisch gebouw’, ontworpen door Marcel Breuer, waar ooit het Whitney Museum of American Art was gevestigd. De goed ontvangen installatie, een ongekende mogelijkheid om kunst te bekijken, heet Frick Madison). Ook het Mauritshuis is oorspronkelijk gebouwd als woonhuis.

Openingsbeeld: Henry Clay Frick en Helen Frick, 1910. Schilderij door Edmund C. Tarbell. (National Portrait Gallery)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder