Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Congo (niet echt) vrij!

01 november 2022 Siebrand Krul

Het Verdrag tot afstand van de Onafhankelijke Congostaat aan België dat 115 jaar geleden, in 1907, in twee exemplaren werd opgemaakt, is enkele maanden geleden teruggevonden in een veilingzaal. Het kan nu online worden geraadpleegd en wordt nog tot december 2022 tentoongesteld in de leeszaal van het Algemeen Rijksarchief, depot Joseph Cuvelier.

In 1907 werd de Onafhankelijke Congostaat (of Congo-Vrijstaat) overgedragen aan België. Het afstandsverdrag, opgemaakt in twee exemplaren, werd op 28 november 1907 door beide staten afgesloten. Het bevatte vier artikels. Artikel 1 stelde dat de koning-vorst verklaarde de soevereiniteit van het grondgebied van Congo-Vrijstaat af te staan aan België, met alle rechten en plichten die eraan verbonden waren.

Enkele maanden geleden dook één van beide exemplaren van het verdrag, dat verloren was gewaand, op in een veilingzaal. De verantwoordelijke twijfelde of hij het document wel kon verkopen en contacteerde het Rijksarchief. Aangezien het overheidsarchief betreft dat toebehoort aan de Belgische Staat werd het document teruggeven aan het Rijksarchief. Het wordt nu bewaard in het Algemeen Rijksarchief 2 – depot Joseph Cuvelier, waar je het tot eind 2022 kan bekijken in de leeszaal.

Wettelijk gezien zijn federale overheidsarchieven en aanverwante stukken eigendom van de Belgische Staat. Dit archief is onvervreemdbaar door verkoop, aankoop, schenking, legaat of verjaring, onafgezien van het feit of de verkoper het te goeder trouw heeft verworven. Hoe het document dan toch aan een zwerftocht kon beginnen, is raadselachtig.

Op 12 september 1876 wordt op uitnodiging van koning Leopold II in Brussel een Internationale Geografische Conferentie gehouden waar Europese ontdekkingsreizigers worden bijeengebracht om hun acties in Congo te coördineren.
Op 17 november 1879 richt koning Leopold II de Internationale Congovereniging (AIC) op.
In de marge van de Conferentie van Berlijn (1884-1885) slaagt Leopold II erin om de soevereiniteit van de AIC over het grondgebied van Congo te doen erkennen. De AIC wordt in februari 1885 Congo-Vrijstaat.
In 1908 wordt Congo-Vrijstaat een Belgische kolonie. De wet over de regering van Belgisch Congo waarmee dit uitgestrekte grondgebied zal worden bestuurd wordt op 18 oktober 1908 gestemd en treedt op 15 november 1908 in werking. Een jaar later sterft Leopold II.
Bron: Algemeen Rijksarchief, Brussel

Openingsbeeld: Koning Leopold II in 1901. Tot het overgangsverdrag was hij particulier eigenaar van de enorme Afrikaanse kolonie Congo.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder