Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Tegen de tirannie

05 oktober 2022 Siebrand Krul

Vanuit het legercomplex Kazerne Dossin te Mechelen werden tussen 1942 en 1944 meer dan 25.000 joden en Roma afgevoerd. In het huidige museum, memoriaal en documentatiecentrum is nu een expositie over de Verklaring van de Universele Rechten van de Mens te zien. Universal Human Rights kent twee delen.

Het eerste gaat over de totstandkoming van de Verklaring in 1948, deel twee behandelt de geschiedenis van vergelijkbare documenten en moderne bewegingen die zich bezighouden met mensenrechten.
‘1948’ kan natuurlijk niet los worden gezien van de dan afgelopen Tweede Wereldoorlog. Dit deel begint in een filmzaaltje met gruwelijke beelden van de vernietigingskampen en eindigt in een zaaltje met vergelijkbare gruwelijkheden uit de moderne tijd (advies: 18+). Hoogtepunt is een in 1941 uitgesproken rede van president Roosevelt, die in krachtige bewoordingen de vier essentiële vrijheden formuleert: vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, vrij zijn van armoede en vrijheid van angst. Hoe tijdloos zijn betoog was, blijkt wel uit zijn pleidooi voor wapenbeheersing. Er moeten zo weinig wapens zijn, dat niemand ooit meer een oorlog kan winnen, aldus de 32ste Amerikaanse president. Zijn vrouw Eleneaor was overigens nauw betrokken bij de opstelling van de verklaring.

(Foto Jeroen van Loo)

Na veel diplomatiek gesteggel wordt het document met dertig artikelen opgesteld en door veel landen ondertekend. Een grote muur met uitklapbare bordjes belicht allerlei wetenswaardigheden over elk artikel. Op het bizarre af. Zo werd binnen artikel 3 (het recht op leven, vrijheid en veiligheid) een pleidooi van de Sovjet-Unie (!) om de doodstraf af te keuren niet meegenomen.
In het tweede deel wordt een geschiedenis gepresenteerd van vroegere, vergelijkbare proclamaties en religieus geïnspireerde voorschriften. De Magna Carta uit 1215, een prachtige kopie, is een zeer oude verordening over misbruik door de overheid en vormt aldus één van de fundamenten onder de huidige verklaring. Juist verbanden als deze geven de tentoonstelling zeggingskracht.

Verklaring van de Rechten van de Mens en de Burger in 1789.

Daarbij geldt dat de zaalteksten uitblinken in leesbaarheid: door de duidelijke en sobere formuleringen verliest het onderwerp niets van zijn urgentie en blijft ook de hoopvolle boodschap levend. Enkele gemakkelijk te hanteren touchscreens laten zien welke landen de inmiddels vele verdragen rond mensenrechten hebben onderschreven, en welke nog niet – over hoop gesproken.
Al hoop je soms tegen beter weten in. Dat landen als Soedan, Somalië en Iran het VN-verdrag waarin het verbod op vrouwendiscriminatie is vastgelegd niet hebben ondertekend, is wellicht niet verwonderlijk. Dat uitgerekend de Verenigde Staten dit verdrag niet hebben geratificeerd, zou de Roosevelts ongetwijfeld met stomheid hebben geslagen.
Jaap Krol

Kazerne Dossin
Goswin de Stassartstraat 153, Mechelen
0032-15 29 06 60
www.kazernedossin.eu
Universal Human Rights
T/m 11 december, do-di 09-17

Openingsbeeld: Eleanor Roosevelt. (FDR Presidental Library & Museum)

Lees nog veel meer over interessante historische tentoonstellingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 6,25 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder