Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Het wrak is een vloek geworden

05 oktober 2022 Siebrand Krul

Over botsende belangen na een archeologische wereldvondst gaan een televisieserie, podcast en interactieve duik naar ‘de Nachtwacht van de Waddenzee’. Het is het transmediaal vertelde verhaal van een unieke archeologische vondst die, sinds hij illegaal is opgedoken, wereldwijd voor veel opwinding zorgt. Texelse amateurduikers halen in 2014 honderden kostbare voorwerpen van een scheepswrak in de Waddenzee. Leren boekbanden, gouden gebruiksvoorwerpen en als klapstuk een unieke 17e eeuwse jurk in wonderbaarlijk goede staat.

Ze plaatsen de wetenschap voor grote raadsels en de betrokkenen voor dilemma’s. Wie heeft recht op de vondsten: de amateurduikers, een lokaal museum of het Rijk? En wat gaat er met de rest van de schatten op het Palmoutwrak gebeuren, nu die dreigen weg te spoelen?
Het pronkstuk van de vondsten en spil van het project is een rood met gouden jurk die uit het Palmhoutwrak werd gevist. Een wereldwijd unieke vondst – er is nauwelijks kleding uit de 17de eeuw bewaard gebleven – waardoor zij de bijnaam ‘De Nachtwacht van de Waddenzee’ kreeg.

‘De Jurk en het Scheepswrak’ is een project op drie verschillende platforms. De driedelige documentaireserie wordt uitgezonden op 11, 12 en 13 oktober om 22:15 uur op NPO2. In een vijfdelige podcastserie staat de vraag centraal van wie de jurk uit het wrak geweest kan zijn en via innovatieve techniek kun je op een interactieve website zelf naar het wrak duiken.
In de driedelige documentaire De Jurk en het Scheepswrak vormen de jurk en andere schatten uit het Palmhoutwrak aanleiding voor een botsing tussen de Texelse duikers en de rijksinstanties van het vasteland. Waar de duikers hun illegale schatten het liefst op het eiland houden, reageren wetenschappers geschokt op de manier waarop zij met de kunstschatten zijn omgegaan. Bovendien wil de provincie Noord-Holland ook wel iets terug voor de miljoenen euro’s die ze investeren in onderzoek naar de voorwerpen. De directeur van het Texelse museum Kaap Skil, waar de vondsten van duikers en jutters van oudsher tentoon worden gesteld, schippert tussen beide partijen en heeft intussen zelf ook enorme ambities. Ze heeft de duikers beloofd dat de jurk terugkomt naar het eiland, maar kan het kwetsbare textiel daar eigenlijk wel verantwoord tentoongesteld worden? De schat is voor alle betrokkenen ‘waar je het allemaal voor doet’ en tegelijk verzucht een lid van de duikclub: ‘Het wrak is een vloek geworden’.

De vijfdelige podcast is als een detective met een wetenschappelijk tintje en gaat verder in op het mysterie rondom het Palmhoutwrak. Van wie was de inmiddels beroemde en beruchte jurk, voordat hij op de bodem van de zee belandde, en hoe wordt geschiedenis eigenlijk geschreven? Met die vragen als uitgangspunt gaan historicus en Texelaar Arnold van Bruggen en podcastmaker Tjitske Mussche op onderzoek uit. Ze duiken de archieven in, ondervragen duikers, kijken mee met het onderzoek en luisteren naar topwetenschappers, die ervan overtuigd zijn dat zij hét antwoord hebben. Die zoektocht brengt ze door heel Europa. De podcast is vanaf 11 oktober 2022 te beluisteren via reguliere podcastkanalen.

In de digitale speurtocht De Jurk en het Scheepswrak – schatduiken in de Waddenzee duik je naar en door het wrak, zoals de Texelse duikers het in 2014 aantroffen. Een online avontuur naar Nederlands best verborgen rijksmonument. Door te scrollen op de interactieve site waan je je een duiker, op zoek naar bijzondere vondsten uit vervlogen tijden. Ook reis je terug in de tijd, om het schip in zijn oorspronkelijke glorie te aanschouwen.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder