Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De hemel breekt

05 oktober 2022 Siebrand Krul

De Gunung Galunggung is een actieve vulkaan op het Indonesische eiland Java. Slechts vijf historische uitbarstingen zijn geregistreerd. De eerste, die ook de meest intense en verwoestende was, dateert uit 1822, nu precies 200 jaar geleden. De uitbarsting begon op 8 oktober en wordt vermeld als magnitude vijf op de Volcanic Explosivity Index (VEI) en eiste het leven van 4.011 mensen.

Door dee uitbarsting verwoestten lavastromen, lahars, pyroclastische stromen tot tien kilometer lang en een gloeiende wolk 114 dorpen in het gebied. Een andere uitbarsting volgde in 1894 en in 1918 vormde zich op de top een grote lavakoepel.
Op 5 april 1982 begon de laatste uitbarstingsfase van de Gunung Galunggung, die op de VEI werd geregistreerd met een magnitude van vier. Ze duurde negen maanden en kan in drie fasen worden verdeeld. Ten eerste vormden zich tot half mei aswolken tot zes kilometer hoog boven de top, terwijl slakkenstromen tot vijf kilometer lang de hellingen afstroomden.

Indonesië, en dan met name Java, telt vele actieve vulkanen.

Van half mei tot oktober waren er talrijke sterke freatomagmatische explosies, die tachtig procent van de lavakoepel die in 1918 ontstond, vernietigden en resulteerden in askolommen tot 24 kilometer hoog. In een straal van negentig kilometer rond de berg viel asregen. Daarnaast vormde zich in de zuidwestelijke breuk op een hoogte van 1.090 meter een krater met een gemiddelde breedte van 780 meter en een diepte van 300 meter.

Aswolken boven de vulkaan op 16 augustus 1982.

Op 24 juni 1982 kwam een Boeing 747-200 van British Airways Flight 9 terecht in een aswolk. Alle vier de motoren vielen uit en het vliegtuig daalde binnen een kwartier van 11.300 naar 4.100 meter. Eenmaal al zweefvliegend buiten de wolken startten de motoren weer en kon een noodlanding in Jakarta worden gemaakt. Bij de uitbarsting van 1982/83 kwamen 68 mensen om het leven, van wie de meesten niet direct stierven door vulkanische activiteit, maar door shock, onderkoeling, ondervoeding en verkeersongevallen tijdens de evacuatie. Hiervoor moesten 62.000 huis en haard verlaten. 22 dorpen werden verwoest of onbewoonbaar en 94.000 hectare landbouwgrond verwoest.

De Galunggung gezien vanaf zijn caldera (krater) in de vroege ochtend.

De Galunggung ligt veertig kilometer oost-noordoost van de Papandayan en zestien kilometer ten noordwesten van de stad Tasikmalaya met een bevolking van meer dan 700.000 voor wie ze een directe bedreiging vormt.
De berg heeft slechts drie flanken, omdat de hele zuidoostkant is ingestort, waardoor een groot caldera-achtig bassin is ontstaan dat op natuurlijke wijze de uitbarsting van uitbarstingen kanaliseert. Onder het sloopgebied strekken zich de zogenoemde Tienduizend Heuvels van Tasikmalaya uit, ontelbare kleine verhogingen boven het grasland. Ze zijn meestal als bescherming bebouwd tegen vijanden en hebben het voordeel hoger te liggen dan de rijstvelden met hun ratten en muggen.

Openingsbeeld: Uitbarstingsonweer boven de 2.168 meter hoge Galunggung, 3 december 1982.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder