Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Ruslands parel aan de kroon

13 september 2022 Siebrand Krul

Wat maakt grensregio’s zo boeiend? Achter elk openbaar monument en elke plaatsnaam schuilt een verwijzing naar een turbulente geschiedenis. Neem bijvoorbeeld de naam van het schiereiland in de Zwarte Zee ter grootte van België. Het heette lange tijd Tauride, afgeleid van de naam die de Grieken aan de oorspronkelijke, nomadische bergbewoners gaven.

Later raakte de naam Krim in gebruik, afgeleid van de Tataarse benaming voor ‘Mijn heuvel’. Het ligt op het kruispunt van beschavingen. Waegemans beschrijft het komen en gaan van volkeren vanaf de 7de eeuw en focust op de ambitie van Catharina II en haar vertrouweling (en geheime gemaal?) Potjomkin een hernieuwd Byzantijns rijk tot stand te brengen voor haar tweede kleinzoon. In dat plan paste de legendarische Taurische reis van 1787. Het moet een pr-spektakel zonder weerga geweest zijn: de Russische tsarin bezocht samen met de Oostenrijkse keizer Jozef II de regio en eindigde in Sebastopol, waar een imposante en spiksplinternieuwe Russische vloot lag te wachten, klaar om het Ottomaanse rijk aan te vallen. Waegemans, hoogleraar Russische literatuur, citeert graag en uitgebreid uit literaire bronnen, onder meer de briefwisseling van de Oostenrijkse prins de Ligne, dé influencer van zijn tijd, en van Pieter van Woensel, een veel nuchterder en kritische geest. Wat begon als een koloniaal avontuur onder de naam ‘Nieuw-Rusland’, eindigde in een brutale russificatie, een constante in de laatste drie eeuwen. De Russische elite onder de tsaren en de sovjets ontdekten het schiereiland als een ideaal kuuroord, ten koste van de Krim-Tataren, de Kozakken en andere minderheden. Vooral de Sovjetperiode blijft in deze kennismaking onderbelicht en een paradijs op aarde verdient meer dan wat statische beelden van Wikipedia of Shutterstock.
Luc Minten

Emmanuel Waegemans
De Russische Krim. Geschiedenis van een betwist schiereiland
Davidsfonds, Leuven 2022
140 blz., € 24,95 ISBN 978 90 223 3909 1

Lees nog veel meer boekbesprekingen, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 6,25!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder