Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Een mondiale geschiedenis

23 augustus 2022 Siebrand Krul

Van het veel besproken en geprezen - en goeddeels in Wassenaar geschreven - boek van de Duitse professor Jürgen Osterhammel (1952) over de mondiale geschiedenis van de 19de eeuw is een Nederlandse vertaling verschenen. Het lijvige, bijna 1.200 pagina’s tellende werk draagt de passende titel De metamorfose van de wereld.

Altijd zal er natuurlijk discussie zijn en blijven welke eeuw nu het meest bepalend is voor onze mensheid, maar de keuze voor de 19de eeuw met zijn sterke bevolkingsgroei, industriële ontwikkeling, talloze uitvindingen en grote maatschappelijke veranderingen om eens enkele zaken te noemen, is niet zo merkwaardig.
Osterhammel heeft zijn mondiale geschiedenis verdeeld in drie thema’s. Het eerste heet ‘Benaderingen’ waarin de afbakening naar tijd en ruimte aan bod komt. Bij ‘Panorama’s’ komen zaken als mobiliteit, levensstandaard, staatsvorming, steden, revoluties aan de orde. Bij ‘Thema’s’ handelt het over specifieke zaken als energie en industrie, arbeid, kennis en religie. In totaal omvat het boekwerk achttien hoofdstukken met tientallen paragrafen. Dat maakt het voor de lezer handig om een bepaald thema of onderwerp terug te vinden. En het kan bijna niet anders dan dat dit de wijze van gebruiken van dit naslagwerk gaat worden.

Het gieten van ijzer in blokken. Schilderij van Herman Heijenbrock, ca. 1890.

In zijn voorwoord laat Osterhammel weten dat het idee voor het boek zo’n twee decennia geleden is ontstaan tijdens zijn verblijf in Nederland waarbij het rijke boekbezit dat hier aanwezig is een rol heeft gespeeld. Osterhammel laat daarbij tevens weten dat de lezer die op zoek is naar aspecten van de Nederlandse geschiedenis vermoedelijk niet veel zal aantreffen. Dat is nu eenmaal inherent aan het schrijven van een wereldgeschiedenis. Voor België geldt dezelfde redenering al noemt hij dat in het Nederlandse voorwoord niet expliciet.
De proef op de som laat zien hoe kundig Osterhammel in enkele pagina’s de koloniale geschiedenis van Nederland en België in de 19de eeuw weet samen te vatten.
Henk van Doremalen

Jürgen Osterhammel
De metamorfose van de wereld. Een mondiale geschiedenis van de negentiende eeuw
Atlas Contact, Amsterdam 2022
1.184 blz., € 59,99 ISBN 978 90 450 3013 5
Vertaling Wil Hansen

Lees ook de andere helft van deze recensie en nog veel meer boekbesprekingen, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 6,25!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder