Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Wie was Bat Zabbai?

08 augustus 2022 Siebrand Krul

In het Midden-Oosten zullen velen weten wie deze vrouw is, omdat zij daar, met name in Syrië, gezien wordt als een vrijheidsstrijdster, een voorvechtster van de onderdrukten en een oosterse nationale heldin. Omstreeks 240 werd zij geboren in die prachtige Syrische oasestad Palmyra, recentelijk in het nieuws omdat strijders van IS daar grote vernielingen hebben aangericht. Zij zelf noemde zich Zenobia, vrouw die door de Griekse god Zeus tot leven was gewekt.

Op haar veertiende jaar trouwde zij met Odaenathus, die zich ‘pas’, heer van Palmyra, liet noemen, toentertijd een deel van de Romeinse provincie Syria Phoenicia en een samenleving van verschillende Arameense en Arabische stammen. Na de dood van keizer Valerius in 260 n. Chr., tijdens een veldtocht tegen de Perzen, die het Oost-Romeinse rijk bedreigden, maakte haar man gebruik van het ontstane machtsvacuüm, riep zich uit tot koning en breidde zijn invloed uit in het Midden-Oosten, zonder echter de band met Rome te breken. In 267 werd hij vermoord. Onduidelijk is of Zenobia daar achter zat. In elk geval werd zij aangesteld tot regentes van hun tienjarig zoontje Vaballathus.

Zenobia wordt door herders gevonden aan de oever van de Aras, zuidelijke Kaukasus. (École nationale supérieure des beaux-arts, Parijs/Getty Images)


Aanvankelijk bleef zij trouw aan Rome, maar in 270 besloot zij Palestina, Jordanië, Egypte en Anatolië te annexeren en eigende zich de titel ‘Augusta’ (keizerin) toe, waarmee zij zich officieel van Rome afscheidde. Uiteraard was dit onacceptabel voor Rome. In 272 trok keizer Aurelianus naar Palmyra en versloeg Zenobia in de slag bij het Syrische Emesa. Zij zelf werd gevangen genomen en naar Rome gebracht waar zij in een triomftocht aan het Romeinse volk werd gepresenteerd. Daarna is niets meer van haar vernomen. Maar zoals gezegd, zij leeft nog voort in de herinnering als een vrouw, die, misschien tegen beter weten in, het heeft aangedurfd zich te verzetten tegen een volk dat zich de ‘masters of the universe’ waande en zodoende is zij een symbool geworden voor elk volk dat streeft naar zelfbeschikking.
Ben Speet

Openingsbeeld: Koningin Zenobia spreekt haar krijgers toe. Schilderij door Giovanni Battista Tiepolo, ca 1730. (Heritage Art/Heritage Images via Getty Images)

Lees nog veel meer interessant historisch nieuws in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 6,25!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder