Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Bloody Friday

08 augustus 2022 Siebrand Krul

Op 21 juli 1972, om 14.10 uur in de middag, nu vijftig jaar geleden, gaat bij het Smithfield Bus Station in Belfast in Noord-Ierland een bom af. Veel indruk maakt het niet. Het Provisional Irish Republican Army (IRA), dat streeft naar een hereniging van het overwegend protestantse Britse Noord-Ierland met de sinds 1921 onafhankelijke katholieke Ierse Republiek, had dit jaar al zo veel andere bommen tot ontploffing gebracht. Zes minuten later echter volgt een tweede explosie bij het Brookvale Hotel.

Weer enkele minuten later is het spoorwegstation York Road het doelwit. Pas een uur later houden de explosies op. Van de 24 bommen die de IRA onder leiding van Brendan Hughes had gelegd zijn er twintig afgegaan. Er vallen die dag negen doden en 130 gewonden en over Belfast zelf hangt een dichte zwarte wolk. Tegelijkertijd zijn er ook in het Noord-Ierse Derby vijf bomaanslagen gepleegd, zonder echter slachtoffers te eisen.

Een politieagent bekijkt wat resteert van een Volkswagen nadat daarin een bom van 45 kilo was ontploft. Op de achtergrond een van Belfasts oudste scholen, de leegstaande Saint-Malachy. (Watford/Mirrorpix via Getty Images)

Deze acties van de IRA waren het directe gevolg van de vastgelopen onderhandelingen in juni over een staakt-het-vuren tussen de IRA en de Britse overheid, omdat Londen weigerde zijn troepen terug te trekken ingaande 1975. De IRA besloot daarop zijn gewapende acties te hervatten en met name Belfast zo hard te raken dat de Britten wel moesten toegeven.

Om 14.48 uur ontplofte een autobom in Oxford Street, nabij het Ulster busstation, het drukste van Noord-Ierland. Hier vielen daardoor de meeste slachtoffers. Doordat lichamen uiteen werden gereten, had de politie moeite het precieze aantal doden te tellen. (Daily Mirror/Mirrorpix via Getty Images)

Zoals te verwachten reageerde Londen furieus. Diezelfde avond nog begonnen zo’n tweeduizend Britse militairen een klopjacht op de IRA en namen fanatieke protestantse paramilitairen het recht in eigen hand door op onschuldige katholieken wraak te nemen. Tien dagen later lanceerde Londen ‘Operatie Motorman’ tegen de IRA, de grootste militaire operatie sinds de Suezcrisis in 1956. De IRA kreeg zware klappen te verduren, maar pas in april 1998 kwam het tot een wapenstilstand bij het sluiten van het ‘Goede Vrijdag Akkoord’. Daarmee kwam een officieel einde aan wat de Ieren en de Britten de ‘Troubles’ noemen. Met ongeveer 1.300 bomaanslagen en 480 doden was 1972 het dieptepunt in deze confrontatie tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland.
Ben Speet

Openingsbeeld: Cavehill Road Shopping Centre, Belfast, 21 juli 1972, 15.15 uur. Een bom in een gestolen auto ontploft. Naast veel schade, en talrijke gewonden vielen drie doden, waaronder een jongen van veertien. (Daily Mirror/Mirrorpix via Getty Images)

Lees nog veel meer interessant historisch nieuws in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 6,25!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder