Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Vermaning definitief ontmaskerd

15 juni 2022 Siebrand Krul

Bij leven omstreden, na zijn dood misschien nog wel meer: de bekende Drentse amateurarcheoloog Tjerk Vermaning blijkt de grootste fraudeur op archeologisch gebied te zijn geweest. Nieuw onderzoek maakt duidelijk dat waarschijnlijk 1.500 vondsten van Vermaning nep zijn geweest. De onderzoekers spreken in hun boek ‘Valsheid in gesteente’ over "de grootste archeologische fraude ooit".

Vermaning (1929-1987), van beroep rondreizend messenslijper, deed in 1965 zijn eerste vondst. Op een akker in Hoogersmilde vond hij bijzondere archeologische zaken uit de tijd van de mammoetjagers, volgens hem ten minste 50.000 jaar oud. In de jaren daarna grossierde Vermaning in opzienbarende vondsten uit de Steentijd zoals vuistbijlen, duizenden jaren oude stenen en andere artefacten. Hij verdiende geld door zijn vondsten aan te bieden aan musea. Ook kreeg hij subsidie van de provincie Drenthe.

Vermanings fabrikaat, als bodemvondsten in 1982 gepresenteerd in het Drents Museum.

Aangeklaagd voor oplichting

Maar al tijdens zijn leven ontstond twijfel over de vondsten. Vermaning werd in de jaren zeventig aangeklaagd voor oplichting, maar in hoger beroep vrijgesproken. Antwoord op de vraag of zijn vondsten echt of vals waren was er tot nu toe niet. Negen onderzoekers onder leiding van archeoloog Frans de Vries hebben 25 jaar lang onderzoek gedaan naar het werk van Vermaning, Ze pasten de nieuwste fotografietechnieken toe, deden chemisch en microscopisch onderzoek op vuurstenen en bezochten Vermanings vindplaatsen. Hun conclusie: Vermaning maakte zelf werktuigen na en verzon vindplaatsen. Hij verspreidde stenen op Drentse en Friese akkers en stopte ze soms in de grond om wetenschappers die onderzoek deden te misleiden.

Tjerk Vermaning op de akker waar hij naar eigen zeggen de vondsten deed, 1975.

Brein achter Vermaning

De onderzoekers besteden ook veel aandacht aan de man die zij ‘het brein’ achter Vermanings vervalsingen noemen: Ad Wouters (1917-2001). De voormalig priester uit Brabant groeide tegelijk met Vermaning uit tot autoriteit onder amateurarcheologen. In feite waren het compagnons die samen vervalsingen maakten. In 1975 wierp Wouters zich op als getuige bij de rechtszaak waarin Vermaning werd verdacht van oplichting.
In hun boek bespreken de onderzoekers elf vindplaatsen waar Wouters destijds bij betrokken was. Vaak bleek het te gaan om door hem zelf geclaimde ontdekkingen of plekken die hij had aangevuld met voorwerpen uit eigen voorraad. Ook bekwaamde Wouters zich in het kunstmatig verouderen van nieuw gemaakte artefacten, stellen ze. ‘Hij gaf deze vers geslagen stukken een polijstbehandeling, zodat het net leek alsof ze natuurlijke glans vertoonden. Bijzonder geraffineerd gedaan en alleen met een microscoop te ontmaskeren.’
Bron: RTV Drenthe/NOS. Beeld ANP


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder