Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Koppig Scherpenzeel

15 juni 2022 Siebrand Krul

Bijna ieder klein Gelders dorp is opgeslokt door het monster van de gemeentelijke herindeling. Ieder dorp? Nee, één nederzetting biedt koppig weerstand tegen de bureaucratische overmacht en maakt menig politicus het leven zuur. Net als het dorp van Asterix en Obelix streed ook Scherpenzeel jarenlang voor zijn zelfstandigheid. En met succes: ook zonder magische toverdrank staat de gemeente Scherpenzeel nog altijd op de Gelderse landkaart.

Net als zo veel Gelderse dorpen ontstond ook het onverzettelijke dorp Scherpenzeel in de schaduw van een middeleeuws kasteel. Omstreeks 1300 stond een verdedigingstoren op de grens van Gelre en Utrecht met de naam Scarpenzele. Zeel betekent zaal of huis. De middeleeuwse toren bestaat nog steeds, maar is verstopt in het neogotische Huis Scherpenzeel dat tegenwoordig kan worden bezocht.

Scherpenzeel in de 18de eeuw.

Gelderland of Utrecht

Scherpenzeel ligt als een vooruitgeschoven post aan de rand van de provincie Gelderland. Het is aan drie kanten omringd door de provincie Utrecht. De snelste route naar Scherpenzeel voert over de N224. De weg leidt de automobilist eerst door de provincie Utrecht en als die Scherpenzeel verlaat, komt hij meteen weer in de provincie Utrecht. Toch hoort het dorp al eeuwenlang bij Gelderland.

De kasteelheren van Scherpenzeel kozen in de Middeleeuwen overtuigend de zijde van de Gelderse graven en hertogen boven de bisschoppen van het Sticht. Hoewel de provincie Utrecht al vaak heeft gelonkt naar Scherpenzeel, waren de inwoners ook in dit vraagstuk standvastig. Ze blijven liever bij Gelderland.

(Omroep Gelderland)

Parel in een oester

Het middeleeuwse kasteeltje vertoont dezelfde koppigheid als de inwoners van Scherpenzeel. Ondanks de steeds veranderende eisen van de nieuwe tijd bleef het bij alle verbouwingen gespaard. Alleen is het in de 19de eeuw volledig ingepakt in een neogotisch huis. Wie dat goed bestudeert, ontdekt de middeleeuwse toren nog altijd aan de binnenzijde. Zoals het dorp Scherpenzeel verpakt is door de provincie Utrecht, zit de middeleeuwse kasteeltoren goed verstopt in het binnenste van Huis Scherpenzeel. Als een parel in een oester. Of als het dorpje van Asterix in het Romeinse Rijk.
Bron: Omroep Gelderland/René Arendsen


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder