Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

‘Afknallen, dat joodse zwijn’

15 juni 2022 Siebrand Krul

Op 24 juni 1922, honderd jaar geleden, maakte een salvo uit een machinepistool en een handgranaat een einde aan het leven van een van de meest prominente Duitse politici: Walther Rathenau, minister van Buitenlandse Zaken. Gewoontegetrouw rijdt Rathenau die dag in een open auto van zijn villa in Grunewald naar zijn ministerie. Ter hoogte van de Königsallee in Berlijn haalt een auto hem in.

In de auto zitten Erwin Kern met een machinepistool, Hermann Fischer met een handgranaat en de chauffeur Ernst Werner Techow, officieren die nauwe banden hebben met de extreemrechtse ‘Organisation Consul’. Rathenau is op slag dood. Een ware klopjacht op de daders volgt. Op 17 juli worden Kern en Fischer gepakt in het dorpje Saaleck bij München. Een vuurgevecht volgt. Kern wordt daarbij dodelijk getroffen waarop Fischer zichzelf door het hoofd schiet.

Villa Rathenau aan de Königsallee in Berlijn-Grunewald.

Rathenau, geboren in 1867, was de zoon van Emil Rathenau, een vooraanstaand joods zakenman, oprichter van de Allgemeine Elektricitäts Gesellschaft (AEG). In 1915 volgde hij zijn vader op maar was tegelijkertijd ook werkzaam op het Ministerie van Oorlog waar hij belast was met het organiseren van een oorlogseconomie. Daarin was hij zo succesrijk dat mede dank zij hem Duitsland de oorlog tot november 1918 kon volhouden.

Walther Rathenau. (Library of Congress)

Na de oorlog ging Rathenau de politiek in. In februari 1922 werd hij benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken. Twee maanden later, op 16 april, sloot hij in de Italiaanse badplaats Rapallo een verdrag met de Sovjet-Unie, waarbij Duitsland als eerste land de onafhankelijkheid van de nieuwe unie erkende en besloot tot economische samenwerking. Zijn rechtse tegenstanders zagen dit als een daad van verraad van een jood die samen met de joodse bolsjewieken erop uit waren om Duitsland te belagen als onderdeel van een internationaal joods complot. Overal verschenen pamfletten met teksten als ‘Knallt ab den Walther Rathenau, die gottverdammte Judensau’. En zo geschiedde. Op 24 juni kwamen de kogels van rechts.
Ben Speet

Openingsbeeld: Herdenkingsbijeenkomst voor Rathenau; republikeinse jongeren op weg naar zijn graf, juni 1923. (Bundesarchiv)

Lees nog veel meer boeiende verhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder