Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

In de tuin van Cees

29 mei 2022 Siebrand Krul

Denk je een zomerhuis in je tuin te bouwen, stuitten bouwvakkers plots op een bijzondere archeologische opgraving: een erg goed bewaard stuk versteviging van de beroemde Limesweg. Het gebeurde bij Cees de Boer uit Hazerswoude-Rijndijk. ‘Zoiets wordt één keer in de tien, vijftien jaar gevonden.’ Het is een heel circus in de flinke tuin van Cees de Boer, die het van een afstandje aanziet.

Hier, aan de Rijndijk in Hazerswoude-Rijndijk, is hij van plan om twee extra woningen op zijn terrein achter zijn huis en de oude boerderij neer te zetten. ‘Ik heb vier kinderen en tien kleinkinderen en we willen graag het spulletje bij elkaar’, zegt hij. Voor de bouw van één van die woningen moest de bodem worden gesaneerd, want er stond ooit een varkensstal op deze plek. En toen gebeurde het. Bij het graven stuitten de aannemers van het familiebedrijf CJ De Boer – pater familias Cees stond ooit aan de wieg van de onderneming – op iets bijzonders. Een rijtje houten palen en wat diagonaal liggende boomstammen. Archeologische deskundigen snelden zich naar deze opgraving. Vermoedelijk gaat het om een bouwwerk van de Romeinen uit het jaar 124 ongeveer, zo ontdekten ze.
Deze regio, en dan vooral de plaatsen langs de Rijn zoals Alphen, Zwammerdam, Bodegraven en Woerden, diende ooit als grensgebied (limes) van de Romeinen. Die grenzen bewaakten zij met uitkijktorens, castella. Daartussen lag een limesweg die die torens aan elkaar verbond: de belangrijkste weg voor de Romeinen.
Rond 124 gaf keizer Hadrianus zijn troepen de opdracht die wegen maar eens te verstevigen. Het water in de Oude Rijn kon namelijk nogal woest zijn. Duizenden soldaten gingen vervolgens naar de Ardennen om hout te kappen. Ze vervoerden het in bouwpakketten over de Rijn om er vervolgens de weg mee te verstevigen. En dat is dus het hout dat in de tuin van De Boer gevonden is. De stam in het midden vormde vermoedelijk een dijklichaam.

Emile Eimermann van Vestigia, erfgoedexperts, kan zijn geluk haast niet op. ,,De Engelsen zeggen: ‘on a scale from one to ten: this is a ten. Echt top of the bill’, zegt hij. Wat vooral bijzonder is, is dat het hout ongekend goed bewaard is gebleven. ‘Alsof het gisteren geslagen is. Het bleef luchtdicht en intact in het veen, er zit weinig kalk bij en bacteriën konden er niet bijkomen. Dit laat ook zien hoe goed de Romeinen aan watermanagement deden. Zoiets vind je één keer in de tien, vijftien jaar. Dit is waarom de Limes op de Unesco Werelderfgoedlijst staat. Het is alsof je in een tijdscapsule bent gestapt.’
‘Regio-archeoloog’ Janneke Noordervliet van de Omgevingsdienst Midden-Holland heeft op haar vrije dag een moment gevonden om naar Hazerswoude-Rijndijk af te reizen. Met een kindje op de arm tuurt ze naar de deskundigen die meten, bemonsteren, onderzoeken en detecteren. ‘We gooien dit kijkgat straks weer dicht en nemen niet alles mee. Delen van deze vondst worden nu geanalyseerd in het archeologisch depot. Eventueel komt daar een tentoonstelling uit’, legt zij uit hoe het mogelijk verder gaat. Ook de Alphense wethouder Kees van Velzen, die binnenkort afzwaait, heeft even de moeite genomen om een kijkje te nemen. ‘Ontzettend leuk. Dit is echt een wauw-moment’, zegt hij. Onlangs werd er iets verderop in dit dorp ook al een bijzondere vondst gedaan: toen vond amateurarcheoloog Han een zilverschat.
En bewoner De Jong? Ach, die slaapt er geen minuut minder om. Hij denkt straks ‘gewoon’ weer door te kunnen met de bouw van de huizen, die eind dit jaar klaar moeten zijn. ‘Iedereen hier is heel blij met deze unieke vondst. We moeten er zuinig op zijn.’
Bron: AD/Terence Garnier, foto’s Merel Klijzing


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder