Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Titus wordt heilig

03 mei 2022 Siebrand Krul

Titus Brandsma was een belangrijke figuur in de Nederlandse geschiedenis: karmeliet, priester, publicist, verzetsheld en professor. Geen wonder dat hij op 15 mei door de paus heilig wordt verklaard. Het familiearchief van Brandsma, 2,5 meter brieven en ansichtkaarten, is toegankelijk gemaakt op Europeana/Archives Portal Europe. Na zijn heiligverklaring zal de belangstelling voor de op 26 juli 1942 in Dachau vermoorde Titus zeker toenemen.

De brieven en ansichtkaarten stuurde Titus naar zijn Friese familie. Daarnaast bevat het archief ook foto’s, poëzie, publicaties en andere waardevolle documenten. Het archief is oorspronkelijk geschonken aan de Stichting Archief- en Documentatiecentrum voor R.K. Friesland door afstammelingen van Brandsma’s zus Gatske de Boer-Brandsma, en groeide in de loop van de tijd.

Titus als jonge karmeliet.

Titus Brandsma werd geboren als Anno Sjoerd Brandsma in het gehucht Ugoklooster in Friesland op 23 februari 1881. Zijn ouders waren melkveehouders en vrome, toegewijde katholieken. De meeste broers en zussen van Brandsma traden in religieuze ordes. In 1898 ging Brandsma het karmelietenklooster binnen en legde een jaar later religieuze geloften af, en naam de religieuze naam Titus aan, ter ere van zijn vader. Hij werd in 1903 tot priester gewijd. De volgende decennia wijdde hij aan studeren, schrijven en onderwijzen.

Linker deel van een briefkaart van Titus aan dhr. M.J. de Boer, d.d. 29 december 1906 vanuit Rome. et toont Titus en zijn medestudent Jan Smit van Deventer. Op de rechterzijde een korte mededeling, dat hij zich met vriend Smit heeft laten fotograferen en tevens Nieuwjaarswensen voor zijn familie.

Brandsma was een van de oprichters van de Katholieke Universiteit Nijmegen (nu Radboud Universiteit). Van 1923 tot aan zijn dood was hij daar hoogleraar Filosofie & Geschiedenis van Vroomheid en begin jaren dertig ook rector van de universiteit.
Als adviseur van de Nederlandsche Rooms-Katholieke Journalistenvereeniging speelde Brandsma een rol bij de modernisering van de katholieke krantenpers en het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van katholieke journalisten. Ook verdedigde hij Friese doelen, zoals de emancipatie van de Friese katholieken en het behoud van het Friese erfgoed.
Verder was hij een belangrijk denker in de karmelietenmystiek, en zijn verzameling kopieën van middeleeuwse mystieke manuscripten leidde tot de oprichting van het Titus Brandsma Instituut.

In het begin van de 20ste eeuw reisde hij veel – zowel in Nederland als in het buitenland – en stuurde hij brieven en ansichtkaarten naar zijn familie, waarvan er vele bewaard zijn gebleven in het archief. Er zijn onder meer ansichtkaarten uit Ierland, Italië, Zwitserland en de VS te zien.

In 1939 werd Brandsma door koningin Wilhelmina der Nederlanden geridderd in de Orde van de Nederlandse Leeuw vanwege zijn altruïstische prestaties. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog was Brandsma een invloedrijke criticus van het nationaal-socialisme en racisme. Hij verzette zich tegen de verdrijving van joodse studenten van katholieke scholen. In 1942 arresteerde het naziregime hem vanwege zijn kritiek en werd hij in 1942 naar het concentratiekamp Dachau vervoerd, waar hij na een periode van mishandeling en ziekte stierf aan een dodelijke injectie.

Paus Johannes Paulus II verklaarde Brandsma in 1985 zalig als martelaar van het geloof. Zijn feestdag wordt binnen de Karmelietenorde gehouden op 27 juli. In 2005 kozen de inwoners van Nijmegen Brandsma als de grootste burger die ooit in de stad heeft gewoond.
Bron: Europeana

Openingsbeeld: Titus Brandsma in 1932, in zijn hoedanigheid als rector magnificus van de Universiteit van Nijmegen.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder