Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Rosalba Carriera

13 april 2022 Siebrand Krul

Rosalba Carriera wordt herinnerd als een van de meest succesvolle vrouwelijke kunstenaars, met haar schildertechnieken en onderwerpen die veel lof en aandacht krijgen. Deze blog van Europeana zal echter naar haar carrière kijken vanuit haar perspectief als een onafhankelijke en succesvolle kunstenaar in een beroep en een samenleving die in die tijd overwegend door mannen gedomineerd en mannelijk georiënteerd waren.

Het vermoeden klopt: het kost een vrouw, ook al is ze bovenmatig getalenteerd, veel meer moeite om erkenning te verwerven dan mannen.
Palazzo Goldoni is een Venetiaans huis in barokstijl in Chioggia, een stad in het uiterste zuiden van de Venetiaanse lagune. Door de eeuwen heen is de naam vele malen veranderd, zoals Palazzo Poli, Poli-Smeraldi en meest recentelijk Palazzo Goldoni. Hoewel de eerste twee namen verwijzen naar de families die het bezaten, waren de Goldoni-families niet de eigenaren. Carlo Goldoni, een zeer belangrijke figuur in het Italiaanse theater, verbleef met zijn familie in het paleis en het paleis werd naar hem vernoemd. De familie van Rosalba Carriera was echter eigenaar van het paleis, en toch draagt het niet haar naam. Dat komt omdat ze in Italië niet zo bekend is als Carlo Goldoni. Zijn aanspraak op roem zorgde voor een revolutie in het Italiaanse theater, maar Rosalba zelf was niet minder een revolutionaire figuur.

Rosalba Carriera werd geboren op 7 oktober 1675 in Venetië. In die tijd was de macht en invloed van het eens zo grote Venetië al geruime tijd aan het afnemen. Het bleef echter een onvermijdelijke stop voor jonge mannen in hun Grand Tours of Europe, en het was nog steeds behoorlijk diplomatiek relevant, met de drukte van diplomaten. Rosalba kende nogal wat mensen in de laatste categorie, die de weg vrijmaakten voor haar verblijf in Frankrijk en haar beroemd maakten in heel Europa.

In die tijd kregen vrouwen al op hun vijftiende of zestiende levensjaar verlovingsvoorstellen, vooral die in de midden- en hogere klassen. Rosalba was de oudste van drie zussen, dus rond die leeftijd begon ook zij verschillende vrijers te krijgen. Vrouwen uit de hogere en middenklasse hadden meestal maar twee keuzes in het leven: trouwen of non worden. Omdat er in Venetië zoveel mensen met zoveel verschillende achtergronden woonden, was de bevolking in die tijd over het algemeen ruimdenkender dan elders in Europa. Vrouwen waren meer aanwezig in het dagelijks leven, maar deze aanwezigheid werd niet publiekelijk erkend.

Rosalba’s grootvader was een kunstenaar. Haar ouders waren blij dat ze ook een talent voor kunst had, dus moedigden ze haar aan om haar passie voor tekenen na te jagen. Ze behoorden tot de middenklasse en konden het zich veroorloven om hun drie dochters onderwijs te geven. Dat onderwijs bestond uit lezen, schrijven, Frans, Engels, poëzie en muziek.
De schilder Giuseppe Diamantini nam Rosalba in dienst als leerling in zijn atelier. Hij behandelde haar als elke andere leerling, net als haar mannelijke collega’s. Ze genoot vooral van het voorbereiden van kleuren en het tekenen van portretten. Rosalba schreef een manuscript over kleurvoorbereiding, dat nu wordt bewaard in het Nationaal Archief in Venetië, en is gepubliceerd.

In de werkplaats van Diamantini ontwikkelde Rosalba haar talenten steeds meer. Zijn klanten werden geleidelijk aan de hare en langzamerhand begon ze haar eigen geld te verdienen.
Dankzij haar connecties met diplomaten en hooggeplaatste mensen uit Italië en heel Europa (vooral Frankrijk, Engeland en Duitsland), ontving ze meer en meer belangrijke opdrachten voor portretten en andere onderwerpen, die haar bekendheid naar vele uithoeken van het continent verspreidden. Vanwege de veelheid aan opdrachten tekende ze zelf de compositie en liet ze delen van het werk over aan haar medewerkers in de werkplaats of aan haar zus Zanina. Ze vergezelde Rosalba op al haar reizen en was een grote hulp in haar carrière.

Haar dagboeken en memoires uit die tijd vertellen verhalen over het dagelijks leven vanuit het perspectief van een persoon wiens combinatie van geslacht en beroep ongebruikelijk was. Ze geven ons een kijkje in het dagelijks leven, maar ook in de belangrijkste gebeurtenissen uit die tijd door de ogen van een persoon die in de kunst leefde. Rosalba liet ook getuigenissen achter van wat ze wist dat er van haar als vrouw werd verwacht in de 17de en 18de eeuw, en hoe ze die verzoende met wat typisch werd verwacht van (mannelijke) schilders in diezelfde periode. Haar talent en doorzettingsvermogen maken haar tot een revolutionaire figuur in de geschiedenis van de vrouw in de kunst, en in de kunstgeschiedenis in het algemeen. Rosalba stierf op 15 april 1757 in Venetië.
Bron: Petra Sofia Guido/Europeana

Zie ook
Het MET-museum, Venetië in de achttiende eeuw: https://www.metmuseum.org/toah/hd/venc/hd_venc.htm

USC Dornsife, Vrouwen van het 16e-eeuwse Venetië:
https://dornsife.usc.edu/veronica-franco/women-of-16th-century-venice/


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder