Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De schaduw van Leopold II

15 maart 2022 Siebrand Krul

De koloniale erfenis blijft de publieke opinie in België beroeren. Een bijzondere Kamercommissie heeft een lijvig document opgesteld met aanbevelingen om de koloniale geschiedschrijving te dekoloniseren. De kolonisatie in de 19de eeuw verschilde weinig van de andere Europese staten: de Congolezen waren tweederangsburgers in eigen land, structureel onderdrukt door kerk en staat en het slachtoffer van een verwerpelijk economisch systeem.

Bijzonder is dat het brein van dat alles, Leopold II, een van de grootste kapitalisten van Europa is geworden. Hij is dan ook de rode draad in deze kennismaking met koloniaal België. De koning-bouwer stortte zich in heel wat andere commerciële projecten dan enkel de internationale erkenning van zijn Kongo-Vrijstaat. Zo heeft de Afrikaanse Handelsvereeniging van de Rotterdamse firma Kerdijk & Pincoffs ondervonden wat een belofte over vrijhandel voor de Belgische koning waard was. Niets dus, en daarom werd Anton Greshoff, de plaatselijke handelsvertegenwoordiger, het land uitgezet na een reeks kritische artikelen. Het dwangregime zou ook op heel wat intern Congolees verzet stuiten dat telkens hardhandig werd onderdrukt. Dit boek is een erg toegankelijke introductie in die koloniale geschiedenis met veel anekdotes en wetenswaardigheden. De verklaringen voor het Belgisch koloniaal model zijn soms eenzijdig. Antropometrie bijvoorbeeld was een gangbare praktijk in de menswetenschappen in die tijd; kolonies zijn nooit bedoeld om het probleem van de armoezaaiers en hongerlijders in eigen land op te lossen, uitgezonderd het mislukte experiment van Verapaz (Guatamala, 1843); de ruimtelijke segregatie tussen bevolkingsgroepen was ook in elke Belgische stad zichtbaar. En dat Brussel in de belle époque hét centrum van de art nouveau geworden is, heeft niets te maken met de aanvoer van tropisch hout, wel met een generatie van geniale architecten en van puissant rijke entrepreneurs als bouwheren. Met Leopold II als de grote roerganger…
Luc Minten

Lucas Catherine
Koloniaal België
EPO, Antwerpen 2021
159 blz., € 19,90 ISBN 978 94 626 7318 2

Lees nog veel meer boekbesprekingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koopt voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder