Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Collectieve fabels

16 februari 2022 Siebrand Krul

Wie waren de mannen en vrouwen van het exclusieve gezelschap, de zogenoemde ‘Hofhouding’, waarmee Hitler zich in zijn privéleven omringde? Waren het, zoals lang is beweerd door vooraanstaande historici als Joachim Fest, gewone ‘eenvoudige’ mensen, onopgeleid en zonder de geringste politieke belangstelling? Of moet dit beeld worden aangepast? Deze vraag staat centraal in het boek van de Berlijnse historica Heike Görtemaker, die eerder een goede biografie van Eva Braun publiceerde.

Na zijn benoeming tot rijkskanselier in 1933 sloot Hitler de zogenoemde Kampfzeit af. Als het maar even kon verbleef de Führer, ver weg van de andere nazi-machthebbers, in zijn geliefde buitenverblijf, de Berghof, op de Zuidduitse Obersalzberg. Daar omringde hij zich met een select groepje vertrouwelingen, die nadrukkelijk buiten het zicht van de buitenwereld moesten blijven. Onder hen de machtige secretaris Martin Bormann en invloedrijke architect Albert Speer, maar ook secretaresses, adjudanten, chauffeurs en de altijd graag geziene gast, fotograaf Heinrich Hoffmann. Als de auteur schrijft dat de met een ‘waas van geheimzinnigheid’ omgeven Berghof-gemeenschap niet eerder is beschreven, gaat zij ten onrechte voorbij aan de in 2013 verschenen prima Hitler-biografie van haar landgenoot Volker Ullrich die juist het privéleven van de dictator uitvoerig aan de orde brengt.

Hitler, Bormann, Göring en Baldur von Schirach op de Obersalzberg, 1936. (Bundesarchiv)


Wat Görtemakers boek vooral interessant maakt, is het derde deel van haar werk: ‘De kring zonder Führer’. Ook na 1945 bleven de leden van de ‘Hofhouding’ de ‘Chef’ trouw. Zonder schuldbewustzijn of berouw vertelden ze de hongerige media keer op keer over ’hun jaren met Hitler’. Terugkerend gegeven in hun getuigenissen: in de vele, vaak nachtelijke, uren met de Führer ging het nooit over politiek, de oorlog, en zeker niet over de massamoord op de Joden. Zelf waren ze daarvan niet op de hoogte geweest. In goedverkochte memoires en herinneringen slaagden media-lieveling Albert Speer, maar ook de secretaresses Traudl Junge en Christa Schroeder en persoonlijk bediende Heinz Linge er in het beeld van Hitler en zijn naaste omgeving voor een groot deel te bepalen. Het is pijnlijk om te lezen hoe de geschiedwetenschap de collectieve fabels niet ontkrachtte, maar de voormalige ‘Hofhouding’ juist hielp om wetenschappelijk serieus te worden genomen.
René Kok

Heike B. Görtemaker, Hitlers hofhouding. De intieme kring tijdens het Derde Rijk en daarna
Uitgeverij Cossee, Amsterdam 2021
640 blz., € 49,99 ISBN 978 90 593 6895 8
Vert. Jeske Nelissen en Marianne Palm

Lees nog veel meer boekbesprekingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder