Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Treinramp Harmelen

05 januari 2022 Siebrand Krul

Op 8 januari 1962 botsten in dichte mist bij Harmelen, nabij Utrecht, twee treinen frontaal op elkaar. De ravage was enorm, het aantal slachtoffers schrikbarend hoog. Met 93 doden en 52 gewonden is het tot op de dag van vandaag de grootste treinramp uit de Nederlandse geschiedenis. Omdat het op 8 januari precies zestig jaar geleden is dat het ongeluk plaatsvond, staat het Spoorwegmuseum met een kleine expositie stil bij deze nationale ramp.

Wat was de oorzaak van de ramp, en wat waren de gevolgen? Bijzonder onderdeel is de onlangs aan het museum geschonken snelheidsmeter van locomotief die bij de ramp betrokken was.
Op 8 januari 1962 hing er een dichte mist in de polder bij Harmelen. Om 9.15 uur vertrok stoptrein 464 uit Woerden richting Breukelen met circa 180 reizigers aan boord. Uit de andere richting naderde vanuit Utrecht sneltrein 164 met bestemming Rotterdam. De trein met elf rijtuigen en circa 900 inzittenden had zes minuten vertraging. Met een vaart van 125 kilometer passeerde de sneltrein een geel sein, het teken om af te remmen.

De machinist merkte, waarschijnlijk door de dichte mist, dit gele sein niet op. Met fatale gevolgen. Op het moment dat de machinist het rode sein zag was het te laat. Ondanks de remming botste de sneltrein in volle vaart op de stoptrein. De ravage was enorm en het aantal slachtoffers was hoog. Het ongeluk maakte veel emoties los in het land en de beelden maakten diepe indruk. Op 12 januari werd een dag van nationale rouw afgekondigd. Koningin Juliana kwam eerder terug van haar wintersportvakantie in Lech om gewonden en nabestaanden een hart onder de riem te steken. Ook bracht zij een bezoek aan de Buurkerk in Utrecht waar de slachtoffers in dichte kisten lagen opgebaard.

De foto’s van de ravage na het ongeluk laten zien hoe heftig de gevolgen waren. In een filmpje vertellen overlevende André Smeding en nabestaande Robert Tiggelman hun aangrijpende verhaal. Ir. A.M. Tordoir, districtsingenieur voor de tractie van NS, deed op de dag van het ongeluk onderzoek op de rampplek. Hij nam daarbij de snelheidsmeter van Locomotief 1131, de locomotief van de sneltrein, mee voor onderzoek. De meter geeft 107 km/h aan. Het is de snelheid die de trein had toen de botsing plaatsvond. De snelheidsmeter is door de nazaten van ir. A.M. Tordoir aan het museum geschonken. Het is een stille getuige van het drama in Harmelen. Oorzaak van het ongeluk was een menselijke fout. Om herhaling te voorkomen eiste de Spoorwegongevallenraad dat NS zo snel mogelijk begon met de invoering van een waarschuwings- en correctiesysteem als hulpmiddel voor machinisten. Hieruit kwam de Automatische Treinbeïnvloeding (ATB) voort.
Beelden: collectie Werkspoor/Spoorwegmuseum

Tentoonstelling ‘Treinramp Harmelen’
Kijk op de website naar bezoekmogelijkheden i.v.m. coronamaatregelen
Het Spoorwegmuseum
Maliebaanstation 16
3581 XW Utrecht
https://www.spoorwegmuseum.nl/
8 januari t/m 30 oktober 2022.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder