Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Waarheid en mythes

14 december 2021 Siebrand Krul

Manshoge krijgers gehouwen in steen, mythische mens-dierfiguren, verfijnde gouden sieraden, en een levensgrote 3D-print van de zonnesteen. Museum Volkenkunde pakt groots uit met Azteken; de eerste expositie op Nederlandse bodem over de Azteken. 500 jaar geleden brachten Spaanse kolonisten het Azteekse Rijk ten val, waardoor Nederlanders en Azteken een soort van landgenoten werden. Ze dienden dezelfde Spaanse koning.

Azteken is een expositie in het Leidse museum voor Volkenkunde is vol topstukken die Mexico niet eerder verlieten, en ontzenuwt de mythes rond dit verloren gewaande rijk. Aan de hand van enorme topstukken legt de expositie bloot hoe het dagelijks leven van de Azteken eruit zag. En wat voor verfijnde cultuur zij eigenlijk bezaten. Zoveel anders wilden de Spanjaarden doen geloven. Zij maakten van de Azteken graag een bloeddorstig volk, om zo hun eigen wreedheden te rechtvaardigen. Van de Azteekse cultuur is veel vernietigd tijdens de Spaanse overheersing. Opgravingen in Mexico Stad leggen nog dagelijks nieuwe informatie bloot. De nieuwste archeologische inzichten en verhalen van nazaten van de Azteken maken het mogelijk mythes te ontrafelen en het leven van de oude Azteken te verbeelden.

Zonnesteen Theater, met 3D print van de Azteekse Zonnesteen. (NMVW)

De expositie begint met een enorme 3-D print van de Azteekse Zonnesteen, die met videomapping, geluid- en lichteffecten uitlegt hoe de Azteken denken over het ontstaan van de mens en hun relatie tot goden. Het Zonnesteen Theater won in 2020 de Heritage in Motion Award voor beste museale multimedia installatie van Europa.
Vanaf daar neemt de expositie je mee langs 175 topstukken. Variërend van een gouden hart van vijf centimeter, tot een stenen adelaar van 800 kilo. Sommige van deze objecten zijn nog nooit buiten Mexico geweest, andere zijn voor het eerst voor publiek te zien. Zo zijn de gouden oorbellen van de godin Coyolxauhqui pas enkele jaren geleden opgegraven. Ze tonen het vakmanschap van de kunstenaars. Net als de met turkoois en schelp versierde vogelkop, die al bijna 500 jaar in Europa is, en nu voor het eerst buiten Duitsland tentoongesteld.

Wierrookbrander voorstellende de god Mictlantecuhtli, god van het koninkrijk der doden. Keramiek. (Museo Templo Mayor, Mexico stad, foto Michel Zabé)

Azteken in je keuken

Minder bekend is dat gebruiken van de Azteken zijn vandaag de dag nog veel terugkomen in ons dagelijks leven. Niet alleen spreken nog altijd meer dan 1.500.000 mensen Nahuatl, de taal van de Azteken. In voeding, taal, religie en muziek vind je over de hele wereld aspecten terug. Zo zijn woorden als chocolade, avocado en tomaat regelrecht overgenomen uit de Azteekse taal, en dankt Europa rubber aan deze uitwisseling. In Azteken zie je ook wat wij dankzij de gedeelde geschiedenis nog dagelijks eten. Van mais en chili tot de huidige superfoods.

Wierookbrander van de godin van het zoete water, Azteeks, 1450-1520. (Museo de Antropología, Mexico)

Kinderroute
In deze expositie voor het hele gezin, is er ook een speciale kinderroute. Kinderen krijgen een speciale ketting met een teken van de Azteken, die zij met een speciale zoektocht in de expositie kunnen ontcijferen. De gevederde slang Coatl helpt hen daar onderweg bij. Ook is er een Az-TEKEN atelier waar je kunt rekenen en tekenen op zijn Azteeks.

Openingsbeeld: Vogelkopmasker, versierd met ontelbaar veel turquoise steentjes, ca 1500, hout, turquoise, parelmoer, schelp en hars. (Schloss Friedenstein Gotha, SSFG)

Azteken, t/m 20 februari 2022
Museum Volkenkunde
Steenstraat 1, 2312BS, Leiden, Zuid-Holland
https://www.volkenkunde.nl/nl/zien-en-doen-0/tentoonstellingen/azteken


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder