Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Bouwpakketvillaatje

14 december 2021 Siebrand Krul

‘Sunny Home’ is vooral bekend als het woonhuis van de in 2020 overleden schrijver Maarten Biesheuvel. Het unieke houten villaatje aan de Kernstraat in Leiden is in 1920 neergezet in opdracht van Esther Juta-Roelofsen. De bouwhistorici van Erfgoed Leiden en Omstreken ontdekten in krijt geschreven aanwijzingen op houten bouwdelen. Ook ontcijferden ze op bouwtekeningen de naam van een bouwbedrijf. Zo blijkt Sunny home een bouwpakket afkomstig uit Voorburg.

Over de bouw- en architectuurgeschiedenis van dergelijke houten gebouwtjes is in Nederland weinig bekend. Deze vondst is daarom ook nationaal van belang. In 1920 ontving de gemeente Leiden van Esther Maria Roelofs-Juta (1886-1971) een verzoek om een strook grond buiten de singels te mogen huren om er een ‘houten villatje’ te bouwen. Het stuk grond was deel van het voormalige raamland. Mevrouw Roelofs-Juta kreeg het recht dit perceel twintig jaar te huren voor twintig cent per vierkante meter. Daarnaast moest ze de ophoging van het terrein betalen. De opgehoogde grond en de riolering erin, bleven eigendom van de gemeente. Het villaatje moest ‘aan zekere welstandseischen’ voldoen, het ontwerp ervan moest worden voorgelegd aan het college van B en W. Dat bepaalde ook de plaats van het gebouwtje, het eerste huis in dit gebied.

Balk met in blauw krijt de tekst ‘achtergevel’.

Aanwijzingen in blauw krijt

Het huis bestaat uit een houten skelet op een bakstenen fundament. De buitenwand bestaat uit een dragend stijl- en regelwerk, aan beide zijden voorzien van houten planken. Twee met de buitenwanden verbonden spanten dragen het roodbruine pannendak. Op verschillende houten delen staan sporen van in blauw krijt geschreven teksten, waaronder … 1920 … (op een buitenplank), … balk (op een vloerbalk) en … achtergevel (op de onderkant van de bovenste balk van de achtergevel). Deze teksten maken duidelijk dat het gaat om een bouwpakket dat elders, maar wel in Nederland is gemaakt.

Blauwdruk met ontwerp voor ‘een houten landhuisje’ uit december 1919. Bouwkundig Bureau van L.W. Ruyter. Gepubliceerd in M. Eggermont-Molenaar, De Juta-kinderen, van Sunny Home tot een bunker in Berlijn, Leiden 2021. (Privé collectie)
Blauwdruk met ontwerp voor ‘een houten landhuisje’ uit maart 1920. Bouwkundig Bureau van L.W. Ruyter. Gepubliceerd in M. Eggermont-Molenaar, De Juta-kinderen, van Sunny Home tot een bunker in Berlijn, Leiden 2021. Dit ontwerp komt overeen met ‘Sunny Home’. (Privé collectie)

Twee blauwdrukken

Onlangs zijn twee blauwdrukken opgedoken, ontwerpen uit december 1919 en uit maart 1920 voor een ‘houten landhuisje’. De laatste tekening komt overeen met het gerealiseerde houten huis aan de Kernstraat. Deze bouwtekeningen geven informatie over de ontwerper. Hoewel slecht leesbaar staat op de tekening uit 1919 ‘Voorburg Dec 1919 Bouwkundig Bureau van L.W. Ruyter’ en op de ander ‘Voorburg Maart 1920 Bouwbureau L.W. Ruyter.’
L.W. Ruyter was een bouwondernemer gevestigd aan de Laan van Middenburg 2 in Voorburg. In 1920 adverteert hij in kranten met houten gebouwen, waarvoor hij verschillende typen-ontwerpen voorradig heeft. In datzelfde jaar staat hij ook met een houten huis op de jaarbeurs in Utrecht. Een ‘type I’, dat grote verwantschap heeft met Sunny Home, heeft volgens de omschrijving een ‘kamer en suite, keuken, W.C., 3 slaapkamers, meidenkamer en ruime bergzolder. Dit huis kost kant en klaar met fundament, waterleiding en riolering f 6300,-’. De fabriek waar deze huizen worden gemaakt staat in Voorburg. Dit standaard-ontwerp zou dan voor Esther Juta iets zijn aangepast. Een paar jaar later, in 1925 gaat L.W. Ruyter, dan bouwondernemer in Den Haag, Hopstraat 25, failliet.

Advertentie in de krant ‘Het Centrum’ van 2 maart 1920.
Illustratie bij een artikel in de krant ‘Het Vaderland: staat- en letterkundig nieuwsblad’ van 6 maart 1920.
Advertentie uit het Leidsch Dagblad van 6 september 1924. Sunny Home was toen nog Kernstraat 1.

De naam Sunny Home

Esther Juta moet het huis al zijn huidige naam ‘Sunny Home’ hebben gegeven. In 1924 adverteert zij in het ‘Leidsch Dagblad’ met de mogelijkheid voor leerlingen van nabijgelegen scholen om de lunch te gebruiken in ‘Sunny Home’ aan de Kernstraat. Uit 1921 dateert een advertentie waarin een ‘jonge, nette werkster’ wordt gevraagd die zich kan ‘vervoegen “Sunny Home” Raamland, achter het Invalidenhuis’.
Esther Juta zal er tot in de jaren zestig blijven wonen. Het huis heeft daarna nog drie andere bewoners gekend, waaronder de schrijver Maarten Biesheuvel (1939-2020) en zijn vrouw Eva.
Bron: Erfgoed Leiden en omstreken/Edwin Orsel

Openingsbeeld:

Sunny Home’ aan de Kernstraat. (Foto Lek Makelaars Leiden)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder