Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Welkom in Pieters huis

24 november 2021 Siebrand Krul

Op 5 december opent Pieter Teylers Huis de deuren voor het publiek, als nieuwe vleugel van Teylers Museum in Haarlem. Het voormalige woonhuis van Pieter Teyler (1702-1778) is nauw verbonden met de ontstaansgeschiedenis van het oudste museum van Nederland. Het Rijksmonument is grondig gerestaureerd en in authentieke staat hersteld.

Pieter Teyler was een rijke Haarlemmer die zijn vermogen en huis naliet aan een stichting die als doel had om het leven van iedereen te verbeteren. Daaruit kwam onder andere Teylers Museum voort, dat in 1784 opende en toen nog alleen bestond uit de Ovale Zaal. Via de indrukwekkende, lange marmeren gang van Teylers voormalige woonhuis betraden bezoekers de Ovale Zaal en verwonderden zich over de nieuwste wetenschappelijke uitvindingen en de kunst van dat moment. Beroemde gasten als Einstein, keizer Napoleon en tsaar Alexander maakten hier hun opwachting. Het huis is zowel fysiek als inhoudelijk onlosmakelijk verbonden met het museum.

Weelderige stucplafonds

Het 1.115 m2 grote pand bestaat uit vier aan elkaar gebouwde huizen en wordt met de restauratie zoveel mogelijk in de tijd teruggebracht naar de 18de-eeuwse situatie. Authentieke bouwkundige elementen die elders vaak al lang zijn verdwenen, zijn hier behouden en worden nu in ere hersteld: weelderige stucplafonds, een lange marmeren gang en fraaie schouwen. Na een eerste fase gericht op funderingsherstel en verbeteringen aan de constructie, is in november 2019 gestart met de cascorestauratie. Om het authentieke karakter van het huis zo min mogelijk geweld aan te doen, zijn vrijwel alle installaties onzichtbaar weggewerkt tussen de vloeren en plafonds. Sinds maart 2021 wordt het huis verder afgewerkt: schilderen, aanbrengen van wandbespanningen, restauratie van schouwen, het stucwerk en het meubilair.

Kleurschets van de gang met de 18de-eeuwse kleurstellingen.

Historische kleurstellingen

Essentieel bij de restauratie van een historisch interieur zijn de kleuren die worden toegepast op het houtwerk, de wanden, en monumentale onderdelen zoals de houten trappartij en de stucdecoraties. Voor het bepalen van een passend historisch kleurenpalet en stoffering is advies ingewonnen bij kleur- en interieurspecialisten.

Kleuronderzoek op de monunentale houten trap. De trap had oorspronkelijk een ‘caramel’-bruine kleur

Middels (minutieus) kleuronderzoek in situ, waarbij de (soms enkele tientallen) aanwezige historische verflagen laag voor laag worden blootgelegd en bestudeerd, in combinatie met microscopisch verfonderzoek kon de volledige ‘kleurgeschiedenis’ van het huis vanaf de 18de eeuw tot aan het heden in detail in kaart worden gebracht.

Moodboard met ontwerp en materialen voor de nieuwe uitmonstering van de Kleine Zaal.
Kleuronderzoek in de Kleine Zaal. Deze kamer was oorspronkelijk geschilderd in een zonnige gele kleur.

Ook bouwhistorisch onderzoek en gegevens uit archieven, zoals oude boedelbeschrijvingen en historische afbeeldingen, gaven veel inzicht op dit vlak. Het uitgebreide kleur- en interieuronderzoek ligt aan de basis van de nieuw gekozen kleurstellingen en afwerkingen, die verwijzen naar de tijd waarin Pieter Teyler het huis bewoonde, en de periode direct na zijn overlijden.

Schets van de 18de-eeuwse blauwe kleurstelling op een schouwpartij in Lodewijk XV-stijl.
De voorkamer.

Huis van de Verlichting

Pieter Teylers Huis is één van de weinige plekken ter wereld waar de Verlichting tastbaar aanwezig is. Pieter Teyler geloofde dat praktische uitvindingen en ontdekkingen de beste manieren waren om de wereld tot een betere plek te maken. In dit ‘Huis van de Verlichting’ zullen bezoekers worden uitgenodigd om te reflecteren op het actuele vraagstuk van het verbeteren van de samenleving voor iedereen en de bijdrage die kunst en wetenschap daaraan kunnen leveren.

Openingsbeeld: De befaamde Ovale zaal in Teylers Museum.

Een bezoek aan Pieter Teylers Huis is inbegrepen bij het entreekaartje van Teylers Museum Spaarne 16, 2011 CH Haarlem
https://www.teylersmuseum.nl/nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder