Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Ongekend: Doel ‘most endangered’

24 november 2021 Siebrand Krul

De Nederlandse erfgoedinstelling Heemschut heeft het Belgische dorp Doel voorgedragen als meest bedreigd erfgoed van Europa. Eerder droeg Heemschut ook het fort Crevecoeur bij 's-Hertogenbosch voor. Dat een Nederlands lid van Europa Nostra een plek nomineert in Vlaanderen voor het ’7 Most Endangered Programme’ is hoogst opmerkelijk en eigenlijk ongezien.

De Vlaamse overheid deed er alles aan om de gronden en de gebouwen van dorp en polder te verwerven om te bestemmen voor de uitbreidingsplannen van de Antwerpse haven. Een strategie van actieve ontvolking volgde. De leegstand maakte de gebouwen – waarvan een honderdtal met erfgoedwaarde – vatbaar voor verval, plundering en uiteindelijk sloop. De bewoners die niet wilden wijken, organiseerden zich om deze afbraakpolitiek te bekampen. Het werd een uitputtingsslag die meer dan twintig jaar heeft geduurd.

Juridisch gered, maar ernstig bedreigd

Het dorp is na een jarenlange juridische strijd opnieuw officieel woongebied ‘met historische, culturele en esthetische waarde’, maar de Vlaamse overheid, die eigenaar is van de meeste van de historische panden laat nog steeds geen bewoning toe. Daardoor vervallen de gebouwen steeds verder. Ondertussen wil men in de polder ook zogenoemde natuurcompensaties realiseren waardoor de schade nóg erger wordt nu grote delen van het bijzondere 17de-eeuwse polderlandschap dreigen te verdwijnen door afgravingen en herinrichting van het landschap.
Doel is nog altijd een unieke plek, gelegen op de grens van Nederland en Vlaanderen, van haven en polder. Een plek met een rijke geschiedenis, met tal van potenties voor de lokale gemeenschap, de haven en de vele belangstellenden uit binnen- en buitenland die er dagelijks op bezoek komen.
Heemschut wil in deze haar solidariteit tonen, te meer daar Doel niet alleen voor Vlaanderen grote erfgoedwaarde heeft, maar ook voor Nederland. De aanleg van de polder en het dorp Doel is gerealiseerd met Nederlandse knowhow. Eeuwenlang was het dorp deels protestants, deels katholiek, door de inbreng uit Nederland. Om die reden deed Heemschut de aanvraag samen met de in 2006 opgerichte Erfgoedgemeenschap Doel & Polder, die haar inspiratie vond in de Conventie van Faro waarbij erfgoedgemeenschappen worden opgeroepen op te komen voor hun erfgoed. Daarom heeft Heemschut besloten tot de opmerkelijke stap om een plaats in Vlaanderen voor te dragen.

Den Doel

’t Eylandt den Doel is een eeuwenoud erfgoedlandschap in de polder aan de oever van de Schelde, ten noorden van de Antwerpse haven. De uitdijende haven bedreigt vanaf de jaren zeventig het dorp en het omliggende polderlandschap.
Het 17de-eeuwse landschapspatroon van dorp en polder is een van de eerste manifestaties van het rasterpatroon, een ontwerp uit de Lage Landen dat zelfs New York bereikte. De Beemster in Noord-Holland is onder meer hiervoor uitgeroepen tot werelderfgoed. Nergens is de ontwikkeling van het landschap van de Lage Landen beter te zien dan in Doel. Het bijna ongerept oerlandschap van het Verdronken Land van Saeftinghe ligt naast een polderlandschap met middeleeuwse, 17de-eeuwse, 18de-eeuwse en moderne elementen, dat op zijn beurt grenst aan een hightech, 21ste-eeuws havenlandschap. In het dorp staat één van de enige stenen molens op een zeedijk in de Lage Landen. De dijkensequentie van Doel is uniek: nergens ter wereld liggen dijken uit zoveel eeuwen zo dicht bij elkaar, van de 16de-eeuwse Zoetenberm tot de 21ste-eeuwse Sigmadijk. Historische boerderijen, schuren en landarbeidershuisjes en een 17de-eeuws huis van plaisance tonen de ontwikkeling van het polderkapitalisme in de 17de eeuw.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder