Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Kereltje met fluwelen jasje

24 november 2021 Siebrand Krul

‘The little gentleman in the black velvet waist coat’ is een historisch weetje, in Engeland bekender dan op het continent. Dit heertje in de zwart fluwelen jas is een mol, die het overlijden van Willem III van Oranje-Nassau, stadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën en koning van Engeland op 8 maart 1702 op zijn of haar geweten zou hebben.

Vijftien dagen eerder was Willem tijdens een rijtoer door het Home Park van Hampton Court Palace, de koninklijke residentie ten zuidwesten van Londen, van zijn paard gevallen toen deze struikelde over een molshoop. Daarbij brak hij zijn sleutelbeen. Hoewel zijn lijfartsen de breuk succesrijk wisten te zetten, traden er complicaties op die zo ernstig werden dat Willem op 8 maart in het bijzijn van zijn trouwste vrienden – volgens boze tongen zijn minnaars – Arnold Joost van Keppel en Hans Bentinck kwam te overlijden. Althans zo wil het verhaal. Uit het autopsierapport van 10 maart blijkt echter dat Willem, die al vanaf zijn geboorte problemen had met zijn longen, hoogstwaarschijnlijk aan pneumonie is overleden. Willems tegenstanders, de zogeheten Jacobites, bleven echter geloven in de mol en daarom plachten zij bij het heffen van het glas te toasten op dit zwart geklede heertje.

Standbeeld van Willem III in Brixham, waar hij landde.

Zij hebben Willem immers nooit vergeven dat hij de in hun ogen rechtmatige koning James II van de troon heeft gestoten. Hoe dat zo is gebeurd, is een ingewikkeld verhaal. In 1677 trouwde Willem met Maria Stuart, de dochter van James II, de broer van de Engelse koning Karel II. Bij gebrek aan wettige nakomelingen werd James II in 1685 diens opvolger. James was evenwel streng katholiek en dat was voor de protestant Willem reden genoeg om in 1688 de Noordzee over te steken om zijn schoonvader te verjagen omdat hij wilde voorkomen dat net als in 1672, het Rampjaar, de katholieke James en de katholieke Franse koning Lodewijk de XIV, aartsvijand van de Republiek, gezamenlijk de Nederlanden opnieuw aan zouden vallen.

Willem III met zijn leger voor de poort van Londen. Gravure van Romeyn de Hooghe.

Willems gedurfde actie slaagde wonderbaarlijk en James werd in 1690 in Ierland bij de Slag aan de Boyne definitief verslagen, een wapenfeit dat heden ten dage in Noord-Ierland met Oranjevlagvertoon nog steeds wordt gevierd. Willem zelf werd begraven in Westminster Abbey in de tombe van zijn vrouw Maria, die al in 1694 was overleden.
Ben Speet

Openingsbeeld: Willem III gaat met zijn troepen scheep in Hellevoetsluis, op weg naar de verovering van Engeland.

Lees het volledige verhaal in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder