Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Collaborerende sporters

24 november 2021 Siebrand Krul

Langs de Lijn is de merkwaardige titel van een boek over sport in de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Vlaanderen, in het bijzonder over destijds bekende Nederlandse en Vlaamse sporters, met als kernvraag waarom zij actieve nazi’s werden. Opportunisme? Materieel gewin? Politieke bevlogenheid?

Van de Water legt zijn werkwijze uitvoerig uit, gevolgd door de relatie tussen nationaalsocialisme en sport, sport in de oorlog en de uitsluiting van Joden. Daarmee geeft hij een kader waarin de gekozen 35 collaborerende sporters te plaatsen zijn. Enkelen komen uitgebreider aan bod. Wielrenner Cor Wals (in ‘mijn’ Tilburg zeer bekend omdat hij zesdaagsen reed met de populairste vooroorlogse sporter uit de stad Jan Pijnenburg), de Amsterdamse boksersfamilie Olij, de Vlaamse atleet Jules Bosmans, de Nederlandse (toen populaire) topatleet Tinus Osendarp, voormalig doelman van het Nederlands elftal Gejus van der Meulen, en de Belgische voetballer Peter Casper Mevis.
Ze waren niet alleen openlijk nazi, sommigen namen ook deel aan razzia’s en pleegden oorlogsmisdaden. Het gaat ondanks de verschillen die De Water zeker ook ziet in hun motivering, dus niet om mensen die om hun broodwinning lid van de NSB waren. Na de oorlog volgden er fikse gevangenisstraffen. Opvallend aspect: via een code onder aan elk ‘profiel’ kun je filmpjes scannen van de betreffende sporters.
Langs de Lijn roept bij mij de associatie op met het populaire Nederlandse radioprogramma over actuele sport. Wat Van de Water met de titel wil oproepen ontgaat me. De besproken sporters stonden beslist niet ‘langs de lijn’. Het doet verder niets af aan het gedegen onderzoek en vlotte presentatie.
Henk van Doremalen

Paul van de Water
Langs de lijn. Foute sporters in de Tweede Wereldoorlog
Omniboek, Utrecht 2021
384 blz., € 25 ISBN 978 94 019 1747 6

Lees nog veel meer boekbesprekingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder