Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Lutgardis’ stoel

11 oktober 2021 Siebrand Krul

De Sint-Lutgardisstoel, het oudste zitmeubel in Vlaanderen, is beschermd als Vlaams topstuk. Deze zeldzame middeleeuwse stoel wordt sinds 2020 bewaard in de Sint-Odulphuskerk in Borgloon, waar ook het eeuwenoude vruchtbaarheidsritueel rond de stoel in ere wordt gehouden. Sinds zijn ontstaan is de zeldzame stoel in de regio Sint-Truidene–Borgloon–Tongeren gebleven, de streek waar de cultus van de Heilige Lutgardis zijn wortels heeft.

De Sint-Lutgardisstoel is bovendien drager van een oud vruchtbaarheidsritueel, dat als immaterieel erfgoed kan worden beschouwd. De stoel van Heilige Lutgardis stamt uit de periode 1190-1210 en was waarschijnlijk een fragment van het koorgestoelte van het Sint-Katharinaklooster bij Sint-Truiden, waar de jonge Lutgardis van Tongeren (1182-1246) intrad.
In 1231 verhuisde de stoel samen met de zusters van het Sint-Katharinaklooster naar de abdij van Nonnenmielen in Metsteren (Sint-Truiden). Pas in 1836 kwam de stoel in het cisterciënzerinnenklooster Mariënlof in Kerniel terecht. Na het vertrek van de zusters in 2020 kreeg de stoel zijn nieuwe bestemming in de parochiekerk Sint-Odulphus te Borgloon.

Santa Lutgarda, door Francesco Goya, 1787. In het klooster van San Joaquin y Santa Ana (Valldolid).

Mid¬del¬eeuws cul¬tus¬ob¬ject
De stoel heeft van oudsher een grote spirituele waarde. Vrouwen met een kinderwens namen plaats op de stoel en vroegen vervulling van hun kinderwens of baden voor een voorspoedige bevalling. Dat eeuwenoude ritueel wordt in ere gehouden in de Sint-Odulphuskerk. zoals het ook ten tijde van de zusters gebruikelijk was. Op die manier herbergt de stoel ook een stukje immaterieel erfgoed.

Bidstoel van Sint-Lutgardis, abdij Mariënlof, Kerniel.

Het Topstukkendecreet zorgt voor de bescherming van roerend cultureel erfgoed dat voor de Vlaamse Gemeenschap in Vlaanderen bewaard moet blijven. Het gaat om objecten met een bijzondere archeologische, historische, cultuurhistorische, artistieke of wetenschappelijke betekenis. Op basis van het decreet wordt een Topstukkenlijst van zeldzame en onmisbare voorwerpen en verzamelingen opgesteld. Voor die beschermde voorwerpen gelden speciale beschermingsmaatregelen en uitvoerbeperkingen. Omdat aan het behoud van dit erfgoed groot belang wordt gehecht, is het ook mogelijk er restauratiesubsidies voor aan te vragen.

Openingsbeeld: Sint-Odulfuskerk en burchtheuvel in Borgloon, op een tekening van Philippe van Gulpen uit ca. 1840.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder