Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Kamper kogge kopzorg

11 oktober 2021 Siebrand Krul

Mag het terughalen van het in 2016 uit de IJssel gelichte scheepswrak van de IJsselkogge Kampen een miljoen euro extra kosten? Die vraag moet de gemeenteraad van Kampen beantwoorden. De tijd dringt, want de vraag van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, aan de gemeente Kampen, ‘wilt u het scheepswrak nu wel of niet vanuit Lelystad terug halen naar Kampen om het te exposeren?’, laat volgens wethouder Albert Holtland niet lang meer op zich wachten.

De gemeenteraad van Kampen moet de vraag in de raadsvergadering van oktober met een definitieve ‘go or no’ beantwoorden. Een cruciaal besluit, want alle verdere plannen voor het exposeren van het scheepswrak in de stad hangen ervan af. Als de raad zijn fiat geeft, zijn er volgens Holtland drie potentiële locaties waar het scheepswrak van de IJsselkogge geëxposeerd kan worden; De Koggewerf, het Bolwerk Buitenwacht en het Hanzeplein
‘De raad moet een duidelijk ‘go or no go’-signaal geven’, zegt de wethouder. ‘De tijd dringt. Kampen heeft in 2014 besloten dat het wrak van het middeleeuwse handelsschip, na conservering op de werf in Lelystad, terug moet keren naar Kampen. Het is in de IJssel bij Kampen gevonden en het schip hoort thuis in de Hanzestad, was toen de gedachte.’

De kogge wordt uit de IJssel bij Kampen gelicht. (RTV Oost)

Miljoen duurder

Toen dat besluit werd genomen is een krediet van vijf ton beschikbaar gesteld om een minimale expositieruimte (de terugvaloptie) te financieren, zodat het schip tentoongesteld kan worden. Inmiddels is duidelijk dat het exposeren in zo’n minimale ‘glazen vitrine’ aanzienlijk meer geld gaat kosten dan aanvankelijk gedacht. ‘Voor de minimale variant is minstens anderhalf miljoen euro nodig’, zegt wethouder Holtland die de IJsselkogge-portefeuille van vertrekkend burgemeester Bort Koelewijn heeft overgenomen. Een miljoen meer dan aanvankelijk begroot. Een moeilijk vraagstuk voor de raad, die al geruime tijd worstelt met de beslissing. Sommige partijen in de gemeenteraad vinden anderhalf miljoen euro te veel en willen het geld anders besteden. Ook de inwoners van Kampen zijn verdeeld over de vraag of de IJsselkogge een investering van anderhalf miljoen euro waard is. RTV Oost ging de straat op en peilde de mening van de inwoners:
‘Het exposeren van het schip valt een miljoen duurder uit, doordat het plaatsen van het wrak onder een glazen stolp niet zomaar kan’, zegt Holtland. ‘Daarover is eerder te simpel gedacht. Er zijn meer technische en klimatologische voorzieningen nodig. Als we de IJsselkogge onder een glazen stolp plaatsen, dan verpulvert het hout ter plekke. Er is absoluut een betere en dus ook duurdere expositieruimte nodig. We vragen nu op korte termijn aan de raad of ze die investering willen doen. Of ze nog steeds achter het in 2014 genomen besluit staan. Het besluit dat de IJsselkogge in 2024 terugkeert naar Kampen’, aldus Holtland. Het is volgens hem de hoogste tijd dat Kampen met een plan komt, anders kunnen betrokken partijen niet verder met de plannen om het schip een plek te geven.. Als er geen fiat van de gemeenteraad komt dan moet de wethouder binnenkort aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zeggen dat Kampen afziet van het terughalen van de IJsselkogge.

De kogge hangt in een soort harnas, of luier. (RTV Oost)

Haast

‘Als ik in de raadsvergadering van oktober geen ‘go’ hoor, dan moet ik tegen de Rijksdienst zeggen dat ze het maar moeten proberen in een van de andere Hanzesteden, Deventer, Harderwijk of Zutphen. Want hier lukt het niet.’ Dat zou volgens Holtland jammer zijn, al laat hij zich er op voorhand niet over uit of het ook een gemiste kans voor Kampen betekent.
‘Daarop geef ik nu nog geen antwoord. Dat zal ik pas na de raadsvergadering doen. Het huidige college wil de beslissing over het wel of niet terughalen van het scheepswrak zo neutraal mogelijk aan de raad voorleggen.’ Wie zich wel uitspreekt over het belang van het terughalen van de IJsselkogge naar Kampen, is bestuurslid Ben Diender van de Stichting Kamper Kogge. Voor hem is het klip en klaar. De IJsselkogge hoort in Kampen en moet terug naar de plek waar hij gevonden is. Ook al kost dat een miljoen euro extra. Als de raad het niet doet en de IJsselkogge gaat naar een andere plek, dan is dat volgens hem absoluut een gemiste (promotie)kans voor Kampen. Want het scheepswrak en alle expositieplannen die daar in concept al voor klaar liggen, zullen Kampen in zijn optiek zowel nationaal als internationaal op de kaart zetten. Als de raad besluit om de IJsselkogge terug te halen en daaromheen bijvoorbeeld een Hanze Experience te organiseren, dan kan dat jaarlijks tussen de 200.000 en 300.000 bezoekers naar Kampen trekken. Zeker als de conceptplannen voor de Hanze Experience in combinatie met andere Hanzesteden in de markt gezet worden.

Impressie Hanze Experience. (Foto Krandendonk Experience Company)

Holtland: ‘In de minimale variant tonen we het schip in een soort glazen vitrine ergens op een locatie in de stad. De tweede optie is het realiseren van een Hanzemuseum. Daarin kunnen we dan niet alleen de geconserveerde IJsselkogge, maar ook andere onderdelen en attributen van de rijke Hanzegeschiedenis tentoon stellen’. De derde en duurste optie betreft een ambitieus plan voor een Hanzepark, waarvan een Hanze Experience onderdeel is. Die experience krijgt op verschillende locaties in Kampen een prominente plek. Zo zit er onder meer een boottocht in van het Reevediep naar de Koggewerf. Ook worden er 3D-animaties getoond die de bezoekers virtueel meenemen en rondleiden in de rijke geschiedenis van de Hanzesteden, met aansluitend een bezoek aan het geëxposeerde scheepswrak als hoogtepunt. ‘Aan het realiseren van alle drie de varianten draagt de gemeente Kampen maximaal anderhalf miljoen euro bij’, zegt Holtland. ‘En gek genoeg is de derde, de meest uitgebreide en duurste variant, voor ons als gemeente de goedkoopste.’
Het betreft een ambitieus plan van de Kranendonk Experience Company dat in opdracht van de gemeente is gemaakt. De investeringskosten bedragen zo’n 15 miljoen euro. Het Amsterdamse ‘experience architectenbureau’ draagt zorg voor die investering en wil het concept zelf in de markt gaan zetten en exploiteren. Maar dat is alleen rendabel als er jaarlijks zo’n 200.000 tot 300.000 bezoekers komen, die daarvoor een toegangsprijs van om en nabij de twintig euro willen betalen Een ambitieus plan, dat kansen biedt voor de promotie van Hanzestad Kampen en de andere acht Hanzesteden, Deventer, Zwolle, Hasselt, Hattem, Doesburg, Elburg, Zutphen en Harderwijk, waarmee Kampen samenwerkt.

Maar dus ook een plan waartegen in Kampen de nodige schroom bestaat vanwege de enorme grote aantallen bezoekers die de Hanze Experience naar Kampen trekt. ‘De meningen daarover lopen uiteen’, zegt Holtland. ‘Maar voordat we überhaupt over de drie opties een besluit kunnen nemen, moet de raad medio oktober eerst beslissen of het terughalen van het scheepswrak naar Kampen anderhalf miljoen euro mag kosten. Pas daarna kunnen we verder met al onze plannen.’
Bron: RTV Oost

Openingsbeeld: De Kamper Kogge tijdens de grote maritieme bijeenkomst van 2013 in Duinkerke.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder