Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Pickelhaubenberg

14 september 2021 Siebrand Krul

In 1919 staan werknemers van de New York Central Railroad tijdens een feest in Victory Way bij een piramide van Duitse helmen voor de Grand Central Terminal. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog zonden Amerikaanse troepen in Europa tienduizenden Duitse Pickelhaubes naar het moederland. Victory Way werd opgericht op Park Avenue om geld in te zamelen voor de vijfde oorlogslening.

Aan elk uiteinde van Victory Way werd een piramide van 12.000 helmen opgericht, samen met ander buitgemaakt Duits oorlogsmateriaal. Onder de helmen bevindt zich een holle draagconstructie. Hoewel veel van de details van de afbeelding bekend zijn, is de figuur die aan de top van de piramide werd geplaatst nog steeds voer voor speculatie. Sommige bronnen geloven dat het Nikè is, de godin van de overwinning. Er zijn ook twee kanonnen links en rechts van de helmenpiramide.

De piramide van Duitse soldatenhelmen uit de Eerste Wereldoorlog bij Grand Central Station, New York, 1919.

Het beeld is fotografisch knap, maar ook interessant vanwege de symboliek, sociologische impact en historische betekenis. Veel mensen vinden de aanblik van zoveel vijandelijke helmen misschien te macaber, waarbij elke helm een dode of gevangengenomen soldaat voorstelt. En hoe beïnvloedt zo’n openbare vertoning de psyche van burgers? Omdat het zich in de buurt van Grand Central Terminal bevindt, moet het door veel mensen zijn gezien. De kanonnen op de voorgrond, de talrijke vlaggen, de adelaars bovenop de pilaren; de symboliek in deze opname is erg krachtig.

Alle helmen die voor en tijdens 1914 voor de infanterie werden gemaakt, waren van leer. Naarmate de oorlog vorderde, slonken de Duitse leervoorraden. Na uitgebreide invoer uit Zuid-Amerika, met name Argentinië, begon de Duitse regering ‘Ersatz-Pickelhauben’ te produceren van andere materialen. In 1915 werden sommige Pickelhauben gemaakt van dun plaatstaal, maar dat schoot niet op. Het Duitse opperbevel moest honderdduizenden helmen zien te krijgen, wat leidde tot het gebruik van vilt en zelfs papier.
Al bij het begin van de oorlog werd duidelijk dat de Pickelhaube in de loopgravenoorlog slecht voldeed. De leren helmen boden vrijwel geen bescherming tegen granaatscherven en de opvallende piek maakte de drager tot doelwit.

Op Park Avenue in New York zijn de beide piramides met Pickelhauben te zien: de tweede in het verschiet. De straat is verder ‘versierd’ met Duits oorlogstuig.

Deze tekortkomingen, gecombineerd met materiaaltekorten, leidden tot de introductie van het vereenvoudigde model 1915-helm, met een afneembare piek, maar al halverwege dat jaar viel bij wijze van spreken de piek er letterlijk af: een doelloos ornament, contraproductief en duur.
Vanaf 1916 werd de Pickelhaube vervangen door een nieuwe Duitse stalen helm (de Stahlhelm) die bedoeld was om het hoofd beter te beschermen tegen granaatscherven. De Duitse stalen helm verminderde het aantal Duitse hoofdwonden met 70%. Ze beviel zo goed dat, o ironie, het Amerikaanse leger het model overnam, tot de dag van vandaag.
Bron: Rare Historical Photos

Openingsbeeld: Onder de piramides zijn een holle draagconstructies aangebracht.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder