Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

The Conch Republic

26 augustus 2021 Siebrand Krul

Op 23 april 1982 scheidde Key West alias The Conch Republic, in het uiterste zuiden van Florida, zich officieel af van de VS en verklaarde zich onafhankelijk. Die onafhankelijkheid zou maar één dag stand houden, maar tot op vandaag leeft de herinnering verder. Een hilarische vaudeville over de republiek van één dag.

De Florida Keys zijn een groep eilanden die zich over een afstand van ca. 200 kilometer als een lint uitstrekken vanaf de zuidelijke punt van Florida in de Golf van Mexico. Vanaf het vasteland in Florida loopt een weg, de Overseas Highway US 1, voor een deel over bruggen, die al de eilandjes met elkaar verbindt. De weg eindigt in Key West, de stad op het gelijknamige westelijke eiland, het laatste dat bewoond is. Verderop liggen nog enkele onbewoonde eilanden, nu natuurreservaten.

De Overseas Highway US 1.

Key West en de andere eilanden liggen heel paradijselijk in de Golf van Mexico en genieten van een tropisch klimaat. Niet verwonderlijk dat de Keys een toeristische trekpleister zijn. De bekende film Key Largo met Humphrey Bogart en Lauren Bacall en het feit dat schrijver Ernest Hemingway jarenlang op Key West woonde, dragen hier ook toe bij.
Belangrijk om te vermelden is dat de eilanden dicht bij Cuba liggen (amper 140 kilometer) en ook de Bahama’s liggen niet ver weg (een goeie 200 kilometer). Door hun ligging in zee en door de relatieve nabijheid van Cuba en de Bahama’s zijn de Florida Keys van oudsher belangrijke handelsposten én – daarmee samengaand – smokkelcentra, zowel van goederen en drugs als van illegale migranten.

Key West en de Florida Keys.

Miami Vice

Het zijn precies die illegale handelsactiviteiten die aan de basis lagen voor het onafhankelijkheidsconflict met de Verenigde Staten. Er was in de vroege jaren tachtig nogal wat illegale trafiek vanuit de Bahama’s naar Florida (denk aan de cultserie Miami Vice). Om de aanvoer van narcotica en de daarbij horende criminaliteit te beteugelen wou men de route via de Keys- eilanden blokkeren.
Daarom besloot de douane op 18 april 1982 – zonder voorafgaande waarschuwing en zonder overleg met de lokale autoriteiten – een wegblokkade te installeren bij het begin van de Overseas Highway, de US 1-route die de eilandensliert verbindt met het vasteland. Zo kon men alle verkeer controleren, drugskoeriers eruit plukken en de drugsaanvoer via deze weg op termijn uitschakelen.

US Border Patrol.

Terzelfdertijd kon men op die manier ook de illegale migratie tegengaan. Dat diezelfde US 1-weg dagelijks door duizenden toeristen werd gebruikt, die nu geconfronteerd werden met lange vertragingen en vervelende controles, vond de douane bijzaak. Al gauw merkte men in Key West onvrede bij de toeristen en men zag de inkomsten voor de vele bars, restaurants, hotels en toeristenattracties zienderogen dalen. Een dagjestoerist uit Miami die op zijn terugrit enkele uren in de file moest staan aan een douanecheckpoint, koos een volgende keer al gauw een andere bestemming.

Conch. Opgelet, voor als je die kant opgaat: spreek uit als ‘konk’ en niet als ‘kontsj’.

Independence Day

Omdat het toerisme de voornaamste inkomstenbron was (en is), kloeg de Key West City Council de toestand aan bij de federale instanties, maar zonder resultaat. Burgemeester Wardlow van Key West vloog naar Miami om bij het gerecht via een kortgeding tegen de US Border Patrol het checkpoint te laten opheffen, maar dat liep op niets uit, zodat de Council dan maar – bij wijze van protest – de onafhankelijkheid aankondigde. ‘We are going to go home and secede,’ verklaarde de burgemeester aan de verzamelde pers. De redenering was als volgt: ‘Als de federale regering het nodig acht onze gemeente met een douanepost af te sluiten alsof wij een buitenlandse natie zouden zijn, dan kunnen we net zo goed onze autonomie uitroepen en inderdaad een aparte natie worden.’
Dennis Wardlow, burgemeester van Key West, en de Council scheidden zich officieel af van de VS op 23 april 1982 en noemden de nieuwe natie The Conch Republic, naar de bijnaam van de inwoners van Key West. Conch is de bijnaam voor de bewoners van Key West en de eilanden van Florida Keys. Oorspronkelijk was het voorbehouden voor migranten uit de Bahama’s, maar nu wordt de term gebruikt voor àlle inwoners van de Florida Keys. Een conch is eigenlijk een soort zeeslak, waarvan de grote roze parelmoeren schelp het symbool is van de Keys-eilanden.

Dennis Wardlow met de vlag. Publiek en pers bij de onafhankelijkheidsverklaring in 1982.

Wardlow werd de eerste minister. De vlag van de nieuwe natie – een conch-schelp in een gouden zon op een blauw veld – werd gehesen en tijdens een hilarische ceremonie, waarbij federale agenten met oudbakken Cubaanse broden werden belaagd, verklaarde eerste minister Wardlow de oorlog aan de Verenigde Staten, die vertegenwoordigd waren door die federale agenten. Onmiddellijk daarna gaf Wardlow zich over aan de agenten en vroeg officieel financiële bijstand aan de VS, in navolging van Duitsland dat na WO II dankzij het Marshallplan steun kreeg. ‘We are still waiting for the foreign aid’ staat te lezen op de website van de Conch Republic.
Uiteraard was de onafhankelijkheid van Key West opgevat als een stunt, waarvan de pers gretig verslag uitbracht, maar het had wél resultaat: de douanepost werd diezelfde dag nog opgedoekt.

Key West Airport.

Al gauw begrepen de inwoners van Key West dat ze met de hele vaudeville rond de Independence een extra toeristische troef in handen hadden. Op de luchthaven van Key West kwam een groot opschrift: Welcome to The Conch Republic. Vlaggen verschenen in het straatbeeld. Koffiebekers, baseball-petten en andere prullaria met het logo van de republiek (de conch-schelp) vonden hun weg naar souvenirshops en er werden zelfs heuse paspoorten uitgegeven, die tegen de ronde som van honderd dollar verkocht werden.
Die paspoorten die geen enkele juridische waarde hebben, maar er wel behoorlijk authentiek uitzien, zijn trouwens een doorn in het oog van de Amerikaanse autoriteiten. Eén van de meest fervente voorstanders van The Conch Republic, wijlen Sir Peter Anderson, tijdens zijn leven zelfs Secretary-General van de republiek, heeft verklaard verscheidene keren internationaal gereisd te hebben met zijn fake Conch-paspoort. Er wordt zelfs verteld dat iemand ooit met een fake diplomatiek Conch-paspoort in Rusland zou zijn binnen geraakt.
In 2001 kwam de kwestie weer in de media omdat bleek dat ene Mohamed Atta een Conch-paspoort had aangevraagd. En Atta was niemand minder dan één van de terroristische piloten die bij de aanslagen van 9/11 met een vliegtuig op de Twin Towers in New York was ingevlogen. De FBI kon er niet om lachen.

Paspoorten van de Conch Republic.

Summit of the Americas

Toen de Verenigde Staten in december 1994 de Summit of the Americas organiseerde in Miami, een internationale topconferentie met staatshoofden en regeringsleiders van alle staten van het Amerikaanse continent, van Chili tot Canada, zorgde The Conch Republic voor een nieuwe stunt. Enkele ‘Conch-republikeinen’ uit Key West hadden het plan opgevat om als ‘staat’ ook deel te nemen aan de Summit.
Ze slaagden erin de Royal Suite te reserveren in het Hotel Intercontinental in Miami waar de internationale delegaties zouden logeren. Zeer tot hun verbazing mochten ze er ook daadwerkelijk hun intrek nemen tijdens de conferentie.

President Clinton op de Summit of the Americas 1994.

Hoewel ze officieel werden genegeerd, konden ze rekenen op heel wat belangstelling. Ministers en delegatieleden van Trinidad en Tobago, Belize, Canada en Colombia kwamen langs in de Royal Suite en konden hartelijk lachen met de stunt. Zelfs vertegenwoordigers van het Witte Huis en de State Department Security zagen de humor in en lieten begaan.
En toen was het hek van de dam: CNN, grote persagentschappen als Reuters en Associated Press en in hun zog tientallen kranten en televisiestations brachten verslag uit over de delegatie van The Conch Republic en hun stunt op de Summit.
Laat het duidelijk wezen: het is allemaal één grote grap, maar diep in hun binnenste zijn de Key-eilanders toch wel trots op ‘hun’ Conch Republic. Het is een ludieke waarschuwing aan het adres van het Witte Huis en het gouvernement van de staat Florida: Don’t mess with the Conchs! Want ooit, wie weet, als het er écht op aankomt, zouden ze hun ‘virtuele’ zelfbestuur wel eens in realiteit kunnen omzetten…
Bron: Canvas curiosa/Koen De Vos

Openingsbeeld: De Conch-vlag naast die van Cuba en de VS.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder