Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Sloopcultuur Wageningen?

10 augustus 2021 Siebrand Krul

Weer is er in Wageningen een historisch gebouw naar beneden gehaald. Ditmaal een pand met een 19de-eeuwse voorgevel, sporen van twee 17de-eeuwse trapgevels en dat behoorde tot de middeleeuwse ‘gouden bocht’. Wageningen kwam al niet ongeschonden uit de Tweede Wereldoorlog, maar door de sloopcultuur van de gemeente blijft er nog maar weinig van de middeleeuwse vestingstad over.

Het pand dat nu verdween is in handen van een opticien. Hij verlangde naar een nieuwe en grotere winkel en diende daarom twee jaar geleden een sloopverzoek in. Op aanvraag van bouwhistoricus Bart van Aller werd er eerst bouwhistorisch onderzoek uitgevoerd. Hierbij werden, naast twee 17de-eeuwse trapgevels, ook resten gevonden van het laatmiddeleeuwse Huijs ende Hofstadt, het voorname oude burgemeestershuis. Dat maakt het pand volgens Van Aller zeer waardevol: ‘Hier woonden de gegoeden, mensen die een groot stenen huis konden betalen.’ Hij betrok erfgoedvereniging Heemschut bij de kwestie en zij diende met spoed een verzoek tot monumentenstatus in bij gemeente Wageningen.

Sleutelstuk. (Foto Bart van Aller)

Maar het mocht niet baten, het pand is nu gesloopt. De opticien vertelt aan ‘De Gelderlander’ dat renovatie niet haalbaar was: ‘Wij hebben bij het maken van de plannen uitvoerig onderzocht welke historische aspecten van het pand bewaard konden blijven. Als lokale ondernemers, met een hart voor de binnenstad, zijn wij namelijk ook gebaat bij een mooie uitstraling van het gebouw. Maar de versleten stenen konden mogelijk voor gevaar zorgen. En dat willen wij niet op ons geweten hebben. Daarom kiezen wij nu voor dezelfde gevel met nieuwe stenen.’ De krant meldt dat met de replica het aanzicht van de straat weer in ere wordt hersteld.

‘Een replica, het lijkt hier wel de Efteling, daar heb ik geen zin in’; Van Aller is zeer teleurgesteld in de gemeente. Dat van de ‘versleten stenen’ noemt hij ‘ontwikkelaarspraat’. ‘Wageningen is in de oorlog zwaar beschadigd geraakt, dan zou ik zuinig zijn op de historie die je nog hebt. Maar er heerst hier echt een sloopcultuur.’

Onderzoek naar de trapgevel. (Foto Bart van Aller)

Want het pand aan de Hoogstraat is niet het eerste gebouw waar Van Aller tevergeefs voor heeft gestreden. De bouwhistoricus weet een heleboel waardevolle panden op te noemen die gesloopt zijn of waarvan hij verwacht dat zij nog gaan verdwijnen vanwege ‘economische efficiëntie’. ‘De gemeente ziet niet dat erfgoed óók een economische drager kan zijn. Ik word er moedeloos van.’ Hij wijt de onophoudelijke sloopdrang aan het snelle verloop van de bevolking en een gebrek aan gezonde trots op de stad.

Getordeerd veer Y-anker. (Foto Bart van Aller)

Van Aller ziet liever dat bescherming van erfgoed weer meer centraal geregeld wordt. ‘Door decentralisatie eind jaren negentig moesten gemeenten zelf voor hun rijksmonumenten zorgen. Bij de ene gemeente gaat dat goed, maar de ander kan er niet mee omgaan.’ Vanuit het rijk zou er een landelijk programma moeten worden opgezet om de waardering voor erfgoed te vergroten, denkt Van Aller. Als voorbeeld verwijst hij naar populaire Brits tv-programma’s waarin dorpen met elkaar de strijd aangaan om het best gerestaureerde erfgoed of waarin mensen gevolgd worden die hun monument opknappen. Zou misschien op die manier de sloopcultuur van Wageningen (en andere sloopgrage gemeentes) doorbroken kunnen worden?
Bron: Erfgoedstem

Openingsbeeld: Het gesloopte opticien-pand op een middeleeuwse kaart.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder