Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Binnenhof: sloop of behoud?

10 augustus 2021 Siebrand Krul

De verhuizing is begonnen, de gebruikers van het Binnenhof maken deze zomer plaats voor de renovatie van het Binnenhof die ruim vijf jaar gaat duren en 718 miljoen euro moet kosten. Het Binnenhof kent een lange geschiedenis met verschillende veranderingen, verbouwingen en restauraties. Daarbij is de discussie slopen of renoveren regelmatig gevoerd. Het Nationaal Archief bewaart al dan niet uitgevoerde plannen voor het Binnenhof.

In de 17de eeuw is er een plan om voor stadhouder Maurits het middeleeuwse Binnenhofcomplex vervangen door een groot paleis. Dit gaat niet door, wel laat hij de Mauritstoren bouwen, tegen de muur tussen het Binnen- en Buitenhof. Het middeleeuwse Binnenhof blijft staan en wordt in de loop der eeuwen volgebouwd met huizen, poorten en overheidsgebouwen. Een paar keer dreigen delen van het Binnenhof gesloopt te worden.

Het Binnenhof op een plattegrond uit 1845.

Tussen 1806 en 1810 is Lodewijk Napoleon, broer van de Franse keizer, koning van Nederland. Hij verruilt Den Haag voor Utrecht en Amsterdam. Daardoor staat het Binnenhof een paar jaar leeg. Het Binnenhof is dan al in slechte staat; lekkages, kou en slechte verlichting maken het geen aangename verblijfplaats. Minister van Financiën Gogel krijgt de opdracht onderzoek te doen naar het Binnenhof. In zijn rapport schrijft hij dat de meeste gebouwen zo vervallen zijn dat behoud geen optie is. Hij stelt voor een deel te slopen. Dit gebeurt niet omdat keizer Napoleon het Koninkrijk Holland inlijft en het Binnenhof nodig heeft voor het departement van Oorlog. Na de Franse tijd wordt het Binnenhof weer regeringscentrum.

Het ontwerp voor een paleis voor de Staten-Generaal door E. Lange, 1864-1865.

In de jaren veertig van de 19de eeuw is er opnieuw discussie over het Binnenhof. Minister-president Thorbecke heeft namelijk het plan opgevat enkele historische gebouwen op en rond het Binnenhof te slopen om plaats te maken voor nieuwbouw van ministeries en parlement. Door verzet in de Tweede Kamer en de val van het kabinet Thorbecke verdwijnen de ingrijpende plannen in de prullenbak. Maar niet voorgoed. In 1863 presenteert Thorbecke, dan opnieuw minister-president, een plan voor een paleis voor de Staten-Generaal. Hij loodst het plan door de Tweede Kamer.

Ontwerp paleis Staten-Generaal door J. Craner, 1865.

Voor het paleis moeten de oude vergaderzaal van de Staten van Holland, de Hofkapel en de Trêveszaal wijken. Alleen het Torentje, de werkkamer van Thorbecke en latere premiers, zou gespaard blijven. Verschillende tekeningen voor het nieuwe paleis zijn terug te vinden in het Nationaal Archief. Maar de steun voor een nieuw regeringscentrum brokkelt af en ook deze plannen verdwijnen na veel discussie voorgoed in de la.

Ontwerp paleis Staten-Generaal door Rose, Godefroij en Metzelaar, 1866.

Langzamerhand wint het toegenomen historisch besef het van de vernieuwingsdrang. Advocaat, ambtenaar en later Tweede Kamerlid Victor de Stuers (1843-1916) spant zich in voor de restauratie en herstel van talloze historische gebouwen en monumenten. Afbraak van het Binnenhofcomplex is sindsdien geen onderwerp van gesprek meer. Renovatie en verbouwingen zijn dat wel, ze zorgen keer op keer voor de nodige discussie en opwinding. Ook in de aanloop naar de komende renovatie van het Binnenhof was dit het geval.
Bron: Nationaal Archief


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder