Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Loopgravenkoorts bestaat niet

06 juli 2021 Siebrand Krul

De beruchte trench fever uit WO I werd door Britse soldaten Five-day fever genoemd omdat de verschijnselen (koortsaanvallen, hoofdpijn, duizeligheid, rugpijn) om de vijf dagen optraden. Het wetenschapstijdschrift Plos One bericht over een Frans onderzoek dat aantoont dat de kwaal al heel lang voor WO I bestond.

De term loopgravenkoorts blijkt ten onrechte, want de oorzaak is een bacterie, Bartonella quintana, levend van luizen. De bacterie komt met luizenpoep naar buiten en kan door wondjes in de mensenhuid terechtkomen, en zo in de bloedbaan. Daar ontstaan infecties, die bij de een milde verschijnselen veroorzaken, bij een ander heftige symptomen, soms levensbedreigende ontstekingen aan het hart en zwellingen van de lympfeklieren. Eigenlijk is de achterliggende oorzaak dus slechte hygiëne, waardoor al snel de link naar de loopgraven werd gelegd. Ten onrechte: de Franse onderzoekers groeven 145 stoffelijke resten uit verschillende eeuwen op door heel Europa. In de tanden werden bij burgers en soldaten nagenoeg even veel Bartonella quintana gevonden. Veel burgers leefden in even beroerde hygiënische omstandigheden als de soldaten in de loopgraven.
Siebrand Krul

Lees nog veel meer boeiende historische artikelen, in de nieuwe G/GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!

Openingsbeeld: Britse soldaten onderhouden een mitrailleur in hun primitieve loopgraven bij Zillebeke, winter 1914/15. (Imperial War Museum, London)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder