Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

George Washington uit Kortrijk

16 juni 2021 Siebrand Krul

Neen, geen fake news, maar de historische waarheid: George Washington is geboren in het West-Vlaamse Kortrijk. Alleen gaat het hier niet om dé George Washington, stichter en eerste president van de Verenigde Staten, wel om zijn naamgenoot, die toch ook enige bekendheid geniet in de States. Hij is namelijk de uitvinder van de oploskoffie, ook heel belangrijk.

In de Verenigde Staten zijn er wel meer mensen die rondlopen met de naam George Washington, soms toevallig, soms als eerbetoon aan de founding father van het land. Wat de reden ook geweest mag zijn voor vader Washington, in de Kortrijkse bevolkingsregisters staat op datum van 20 mei 1871 de geboorte vermeld van George Constant Louis Washington, zoon van Jean Guillaume Washington, geboren te Kingston Upon Hull (Engeland), en van Marie Louise Tant, afkomstig uit Kortrijk. Had de ambtenaar het moeilijk met de Engelse naam van vader Washington? In elk geval noteert hij Jean Guillaume in plaats van het Engelse John William, zoals de officiële naam luidt.

Geboorteregister van George Constant Louis Washington. (Rijksarchief Kortrijk)

De jonge George Constant Louis groeit op in België, maar studeert scheikunde aan de Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität, de universiteit van Bonn in Duitsland. In 1895 – George is dan 24 – huwt hij met de negentienjarige Angeline Van Nieuwenhuyse, net als hijzelf een spruit uit Brits-Belgische ouders. Een jaar later emigreert het jonge paar naar de Verenigde Staten. Ze komen aan op Ellis Island, New York, op 6 oktober 1896 met de SS Friesland van de Red Star Line.

De Kortrijkse Grote Markt in de late 19de eeuw. Het belfort is nog omringd door huizen. (Stadsarchief Kortrijk)

Ondernemer en uitvinder

De Washingtons vestigen zich in de omgeving van New York en George begint een onderneming die gloeikousjes voor gas- en petroleumlampen produceert. Bij de volkstelling van 1900, gedaan in de staat New York, telt men in het gezin Washington al drie kinderen: Louise (°1897), Irene (°1898) en George jr. (°1899). Ook Georges jongere zus Jeanne is overgekomen uit België en woont dan op het adres van de Washingtons.
George Washingtons bedrijfje voor gloeikousjes krijgt zware concurrentie door de opkomst van de elektrische gloeilamp en hij doekt deze firma op. Maar geen nood, het ondernemerschap zit George, tenslotte een halve West-Vlaming, in het bloed. Hij produceert nu fotografische camera’s, gebaseerd op zijn eigen uitvindingen of gepatenteerde verbeteringen van bestaande camera’s. In totaal zal hij meer dan 25 uitvindingen laten vastleggen in octrooien.

De SS Friesland. (Red Star Line)

Koffie in Guatemala

In 1906 trekt hij naar Midden-Amerika, waar ook andere familieleden een thuis hebben gevonden: samen met zijn vader probeert George er een veebedrijf uit te bouwen in Guatemala. Het is tijdens zijn verblijf in Guatemala dat hij op het idee komt voor instant-koffie. Hij merkt de poederachtige aanslag op de rand van een overgekookte koffiepot. Als we dat poeder nu eens mengen met kokend water, moet hij gedacht hebben…
Hij is wel niet de eerste met die gedachte, want reeds in 1881 had de Fransman Alphonse Allais een gelijkaardige uitvinding gepatenteerd. Korte tijd later doet ook David Strang, een Nieuw-Zeelander, dit, gevolgd door Satori Kato, een Amerikaans-Japanse chemicus uit Chicago. En tegelijk met George Washington is er de instant-koffie van ene Federico Wyld uit… Guatemala, toevallig de huisdokter van de familie Washington aldaar en via huwelijksbanden verwant met Georges zus Jeanne, die getrouwd was met een andere Wyld. Dus deze laatste ‘uitvinding’ is waarschijnlijk gelijklopend met die van George Washington tot stand gekomen.

Ontwerptekening voor een inklapbare camera, patentaanvraag US 1631298 A. (USPTO)

Washington keert terug naar New York en werkt een productiemethode uit om poederkoffie te maken op grote schaal. In tegenstelling tot de andere ‘uitvinders’ van oplosbare poederkoffie is Washington de eerste die het product efficiënt weet te fabriceren en te commercialiseren. Zijn eerste koffiemerk noemt hij Red E Coffee (ready-coffee). Wanneer hij in 1910 een nieuwe fabriek opent in Brooklyn, krijgt zijn bedrijf de naam G. Washington Coffee Refining Company. Voortaan gebruikt hij ook zijn eigen naam als merk: G. Washington’s Coffee, weliswaar zonder zijn volledige voornaam om verwarring met die andere George Washington te vermijden.

Een Amerikaans soldaat in een brief uit 1918.

A cup of George

‘There is one gentleman I am going to look up first after I get through helping whip the Kaiser, and that is George Washington, the soldier’s friend’: tijdens de Eerste Wereldoorlog leren honderdduizenden soldaten het product met de herkenbare naam kennen omdat Washington’s Coffee deel uitmaakt van de dagelijkse rantsoenpakketten van de Canadese en Amerikaanse troepen aan het front in Europa. Erg handig om met die oploskoffie een bakje troost te maken in de loopgraven; is het niet voor de smaak, dan toch zeker voor de cafeïneboost. Het wordt zo populair dat de soldaten spreken over ‘a cup of George’. Na de oorlog maakt Washington reclame met de slogan: G. Washington’s Coffee… Went to war! Home again.

Reclame voor G. Washington’s Coffee uit 1919.

Dierentuin

Het legt hem geen windeieren. Hij koopt een groot landgoed mét zwembad in Bellport op Long Island nabij New York. Washington houdt er een royale levensstijl op na. In zijn huis, dat nog altijd bekend staat als Washington’s Lodge, kan zijn gezin rekenen op een staf van niet minder dan twaalf personeelsleden, waaronder een Japanse butler. Naar het schijnt blijft George in familiekring het Vlaams als voertaal gebruiken.
Op dit domein geniet hij ook van zijn hobby: exotische dieren. Hij houdt een hele menagerie met tropische vogels, herten, geiten en schapen, maar ook flamingo’s, apen en antilopes. Wanneer hij in latere jaren verhuist naar een ander, ruimer landgoed in Mendham, New Jersey, breidt hij zijn privédierentuin nog uit met zebra’s, lama’s, een jachtluipaard, zelfs een beer. In totaal bezit hij uiteindelijk een zoo met ruim honderd dieren. George Washington is blijkbaar nogal extravagant in zijn doen, want niet zelden wordt hij tijdens een wandeling opgemerkt met een papegaai of een aapje op zijn schouder.

Reclame uit 1953.

George for president

George en zijn marketeers voelen de nieuwe ontwikkelingen op het vlak van reclame goed aan en sponsoren tal van radioprogramma’s, waardoor de merknaam in heel Amerika bekend raakt. In 1920 duikt zijn naam op als mogelijke kandidaat bij de presidentsverkiezingen voor de ‘American Party’. Waarschijnlijk is dit als stunt bedoeld, want gezien zijn Brits-Belgische afkomst kàn hij onmogelijk president worden van de VS. Dat ambt is alleen weggelegd voor geboren Amerikanen. Hij wordt dan ook niet genomineerd. Het levert hem wel artikels op in The New York Times.
Als gerenommeerd entrepreneur is hij lid van The Lotos Club, een literaire club in New York, waar o.m. schrijver Mark Twain, krantenmagnaat William R. Hearst, generaal en president Dwight ‘Ike’ Eisenhower, kunstverzamelaar Solomon Guggenheim en acteur Orson Welles lid van waren. Fijn gezelschap voor een jongen uit Kortrijk.

George Washington (Kortrijk 1871-Mendham 1946).

George Washington zou geen échte ondernemer met Belgisch bloed geweest zijn als hij niet had gepoogd om de fiscus te omzeilen. In de jaren twintig krijgt hij het aan de stok met de Amerikaanse belastingdienst over het ontduiken van belastingen. Hij verliest de zaak, ook in hoger beroep.
Na een succesvolle carrière verkoopt Washington in 1943 zijn bedrijf, dat nog altijd voor het overgrote deel familiebezit is. De aandelenverkoop brengt de ronde som van 1,7 miljoen dollar op. Lang kan hij niet genieten van zijn pensioen. Drie jaar later, op 29 maart 1946, overlijdt George Washington op 74-jarige leeftijd.
Het koffiemerk verdwijnt, wanneer The Coca-Cola Company in de jaren zestig de licentie koopt. Maar de naam G. Washington’s leeft verder, niet als koffie, maar als een instant-kruidenbouillon, vandaag nog altijd te koop in de Amerikaanse supermarkten.
Bron: Canvas Curiosa/Koen De Vos

Openingsbeeld: George Washington.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder