Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Franse expansiedrift

16 juni 2021 Siebrand Krul

De grote tentoonstelling Napoleon, voorbij de mythe, te zien in het treinstation Luik-Guillemins, ontrafelt het leven van de keizer, letterlijk. Dit jaar is het 200 jaar geleden dat Napoleon Bonaparte (1769-1821) overleed op Sint-Helena. Briljant militair strateeg, grondlegger van het Franse Burgerlijk Wetboek, fanatiek lezer en spelletjesman, tegenstander én verdediger van de slavernij – wat is hij eigenlijk niet?

Napoleon fascineert en inspireert, maar roept tegelijk ook weerzin en haat op. Sinds zijn verscheiden zijn er meer dan 80.000 boeken over hem geschreven, wat betekent dat er sinds 1821 minstens een boek per dag van de pers is gerold.
Bij de aanvang van de Franse Revolutie in 1789 is Napoleon een jonge officier van negentien jaar, gelegerd in Auxonne. Hij is afkomstig van Corsica, waar zijn geldverkwistende vader tot de plaatselijke elite behoort. Elf jaar later is hij koning van Frankrijk, op zijn 35e laat hij zich tot keizer kronen. Een vorst die vanuit een burgerlijk milieu de troon opeist, dat is uniek in Europa. Napoleon is goed in wiskunde, slecht in talen en spreekt Frans met een vet Corsicaans accent.

Executie van Lodewijk XVI, 21 januari 1793, gravure verrijkt met aquarel. (Collection Bruno Ledoux)

Zinloze informatie? In het licht van Napoleon, voorbij de mythe wellicht niet. Hier zijn meer dan 300 voorwerpen te bewonderen, verdeeld over negen thema’s. Daarbij gaat het niet alleen om de militaire en politieke daden van de heerser, maar ook over zijn dagelijks leven – Napoleon als vorst van zijn tijd, zeg maar. Veel voorwerpen vallen dus op door hun alledaagsheid. Plukjes haar, handgeschreven brieven, een veldbed, een badkuip: het zijn de grote en kleine parafernalia van deskundige verzamelaars die de toon zetten.

Karikatuur van Napoleon de eerste op Sint-Helena, gedateerd 5 juni 1820. De verbannen keizer wordt op een niet-vleiende manier afgebeeld. (Collectie Bruno Ledoux)

Ook tijdgenoten zijn present, zoals Lodewijk XVI en paus Pius VII. Het hemd dat Lodewijk droeg tijdens zijn executie in 1793 is een macabere verwijzing naar een afgesloten tijdperk, terwijl het hoofddeksel van de paus, gedragen tijdens Napoleons kroning tot keizer, juist het nieuwe representeert. De voorwerpen worden aangevuld met drie grote thematische opstellingen, die de tijd nog concreter maken.

Hofkleding toegeschreven aan Joséphine. (Augustin François André Picot/Coll. Bruno Ledoux)

Verwacht in Luik geen nieuwe inzichten over de keizer-politicus of koning-militair. Napoleon, voorbij de mythe is een breed opgezette tentoonstelling voor een breed publiek. Het is – buiten Frankrijk gerekend – niet de enige tentoonstelling over de vorst. Zo is tot 17 oktober in Waterloo Napoleon: van Waterloo tot Sint Helena, het ontstaan van de legende te zien, over het dagelijks leven van de verbannen keizer op dat eenzame eiland in de Atlantische Oceaan.
Jaap Krol

Luik Guillemins TGV station
www.europaexpo.be
Napoleon – de mythe voorbij. T/m 9 januari 2022

Openingsbeeld: Tweekantige steek van Napoleon I. Zomer 1810. (Collectie Bruno Ledoux)

Ontdek nog veel meer boeiende historische tentoonstelklingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal t koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder