Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Einde Commune

26 mei 2021 Siebrand Krul

Op 28 mei 1871, 150 jaar geleden, kwam een bloedig einde aan de Parijse Commune. Het was een felle opstand tegen de maatregelen van de Franse regering na de smadelijke nederlaag tegen Duitsland, op 28 januari van dat jaar. Het protest ging tegen zowel het als vernedering geziene afstaan van Elzas-Lotharingen als de zware belastingen en loonsverlagingen waardoor honderdduizenden Fransen in acute nood geraakten.

Het merendeel van de Parijse bevolking zag de capitulatie als verraad. Naast het afstaan van Elzas-Lotharingen zou Parijs bezet worden door Duitse troepen. De Parijse woede werd verergerd toen de nieuwe Franse regering onmiddellijke afdracht van rente, pacht, huren en belastingen eiste om aan de Duitse herstelbetalingen te kunnen voldoen. Dat was een onmogelijke eis: het bedrijfsleven lag immers plat tijdens het beleg van Parijs door de Duitsers.

De barricade op de Place Blanche, verdedigd door vrouwen. Litho van d’Hector Moloch.

Had de vorige regering daarom de betalingsdwang uitgesteld, het nieuwe bewind hief het uitstel op, waardoor alle vorderingen direct opeisbaar werden. De kleine bedrijven hadden geen inkomsten omdat er geen bevoorrading van goederen en grondstoffen was en konden hun schulden niet betalen. De meeste arbeiders waren werkloos door de sluiting van het bedrijfsleven. Binnen enkele dagen werden er 300.000 faillissementen aangevraagd door bedrijven en huishoudens.

Het Place Pereire tijdens de opstand, in Le Monde Illustré.

Tegelijkertijd stopte de regering met het betalen van loon aan honderdduizend leden van de Nationale Garde. Daarnaast wilde de Franse regering ook de wapens van de Nationale Garde afnemen, terwijl Parijs nog omsingeld was door Pruisische troepen. De Nationale Garde weigerde. Op het moment dat de opstand in Parijs uitbrak, resideerde de Franse regering in Versailles, na tijdens de Frans-Duitse Oorlog in ballingschap in Tours en Bordeaux gevestigd te zijn geweest.

De restanten van de Vendôme-zuil die als symbool van de heerschappij van Napoleon door de Communards omvergetrokken is. Op de voorgrond barricades.

Het leiderschap van de Commune was democratisch gekozen op 26 maart en werd geïnstalleerd op 28 maart. De commune werd gekozen door 229.000 kiezers van de 485.000 geregistreerde mannen. De Parijse Commune kreeg het voor elkaar om de publieke voorzieningen weer aan de gang te brengen. In de dagen dat de Commune de stad regeerde werden ingrijpende hervormingen doorgevoerd. Zo werd het leger vervangen door een nationale garde van burgers. Kerk en staat werden gescheiden, en de middenstand werd gesteund door kwijtschelding van schulden. In de beweging waren uiteenlopende groepen revolutionairen actief, waaronder anarchisten, socialisten, blanquisten, jacobijnen en republikeinse liberalen. De meerderheid van jacobijnen en blanquisten kon steeds meer macht naar zich toe trekken.

De communards planten de rode vlag. Le Monde Illustré.

De Commune vond haar einde in de semaine sanglante (Bloedige week) van 21-28 mei 1871, waarin de revolutie van de Parijzenaars bloedig werd onderdrukt door het Franse regeringsleger. In de strijd en tijdens de daaropvolgende massa-executies werden ongeveer 30.000 mensen gedood en rond de 40.000 gevangengenomen. Van het regeringsleger werden 900 soldaten gedood. Naar schatting zijn er 17.000 tot 25.000 mensen na arrestatie zonder vorm van proces gefusilleerd. De communards doodden ook ongeveer zeventig gijzelaars onder wie Georges Darboy, de aartsbisschop van Parijs. In de bloedige week werden talloze gebouwen in brand gestoken waaronder het stadhuis en het Tuilerieënpaleis.

Bij de begraafplaats Père-Lachaise staat de mur des Fédérés waar 147 leden van de Commune zonder vorm van proces gefusilleerd werden. De gevangen genomen Communards werden veroordeeld tot lange gevangenisstraffen. In 1879 kregen zij collectief amnestie.
Bron: Wikipedia

Openingsbeeld: Doodgeschoten communards in hun lijkkisten, 28 mei 1871, aan het einde van de bloedige opstand en dito neerslaan ervan.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder