Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Lemen boeken

14 april 2021 Siebrand Krul

Kleitabletten openen vensters op het oude Tweestromenland van Tigris en Eufraat – of het nu aardse inventarissen zijn of hemelbestormende heldendichten. In Mesopotamië ontstond omstreeks 3.300 v.Chr. een van ‘s werelds oudste schriftsystemen. Het waren de Soemeriërs die als eersten horizontale, verticale en schuine inkepingen gebruikten om hun taal vast te leggen. Hun spijkerschrift was aanvankelijk een puur beeldschrift, dat zo’n 900 tekens omvatte.

Zo werd het woord voor ‘schaap’ weergegeven met een cirkel, die door twee lijnen gekruist wordt. Vanaf ongeveer 2700 v.Chr. werden beeldtekens gecombineerd om abstracte begrippen uit te kunnen drukken. Zo staan de tekens ‘hoofd’ en ‘eetnap’ samen voor ‘honger’, de tekens ‘oog’ en ‘water’ samen voor ‘huilen’ Enige tijd later bereikte het spijkerschrift een nieuwe fase in zijn ontwikkeling: het was nu zowel een klank- als een beeldschrift. Nu was het mogelijk veel verschillende begrippen met een betrekkelijk klein aantal tekens tot uidrukking te brengen.

Assyrisch spijkerschrift. (British Museum, Londen)

Drager van het schrift was meestal zachte klei. De tekens werden er ingedrukt met een griffel van gepunt riet. Daarna werden de kleitabletten in ovens door bakken gehard. Veilig opgeborgen in aarden kruiken trotseerden veel van deze documenten de eeuwen. Mettertijd namen ook andere volken in het Midden-Oosten, onder wie de Assyriërs, het spijkerschrift over.
Het Assyrische spijkerschrift is in een oogopslag te herkennen: met de griffel evenwijdig aan de schrijfrichting, terwijl die er bij de rivaliserende Babyloniërs haaks op stond. In het 2de millennium v. Chr. bracht het Tweestromenland de twee beroemdste boeken in spijkerschrift voort: de Codex Hammurabi, het oudste volledig bewaard gebleven wetboek ter wereld, en het Gilgamesj-epos, een van ’s werelds oudste heldenliederen.
Daniel Carlo Pangerl

Openingsbeeld: Een Assyrische wandversiering van het volk van Ashteroth in Bashan, Gilead in het oude Israël, die naar Assyrië worden verbannen, in 730/727 v.Chr door Tiglath-pileser. (British Museum, Londen)

Lees nog veel meer spannende verhalen over de Assyriërs in de nieuwe G/GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder