Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Stins ontdekt

17 maart 2021 Siebrand Krul

Archeologen hebben bij Warns, in het zuidwesten van Friesland, dichtbij de IJsselmeerkust, sporen gevonden van een middeleeuwse stins. Opgegraven kogels van een geweer en een kanon wijzen op oorlogsvoering. Geen wonder: Een stins is een versterkte woning van een aanzienlijke lokale heer. En: waar een machtsbasis, daar strijd, een historische vaststaandheid.

Er zijn sterke aanwijzingen dat het de Sytzama-stins betreft, zegt gemeentearcheoloog Yvonne Boonstra. Historici kennen dit kasteeltje uit de middeleeuwse kronieken: de Schieringer kasteelvrouwe Ats Bonningha verdedigde de stins in 1494 tegen een aanval van de Vetkoperse edelman Douwe Galama. Het ging toen hard tegen hard tussen de Schieringers en Vetkopers in Friesland, een onontwarbare kluwen van belangen. Uiteindelijk zou Galama de stins verwoesten.
Omstreeks 1739 was in het landschap nog altijd een heuveltje (stinswier) te zien, waarop het kasteeltje vermoedelijk gestaan moet hebben. Archeologen van bureau Raap stuitten hier op sporen op uit de Middeleeuwen. Hun onderzoek is een voorbereiding op de aanleg van de nieuwe rondweg rond Warns.

Zicht op het dorp Warns, over niet al te lange tijd “verrijkt” met een rondweg.

‘Ze vonden puinsporen, grachten en aardewerk uit die tijd’, vertelt Boonstra. Er werden ook stukken kloostermop (middeleeuwse baksteen) gevonden. Friesland telde aan het einde van de Middeleeuwen zo’n zevenhonderd stinzen. De Schierstins in Feanwâlden is het enige exemplaar dat gaaf bewaard is gebleven.
Deskundigen vinden archeologische stinsvondsten van groot belang: ze kunnen meer vertellen over de bouw, de oorlogvoering en de verdediging in de Middeleeuwen. Vooral aan het einde van de 15de eeuw werden de kasteeltjes op grote schaal verwoest bij de gewapende vetes tussen verschillende Friese families en ‘clans’.
Bron: Leeuwarder Courant/Erwin Boers

Openingsbeeld: De stinswier stond begin 18de eeuw nog aangegeven op kaarten van Schotanus onder de naam Sytzama. (Frieslandopdekaart/LC)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder