Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Wat is Polifonia?

18 februari 2021 Siebrand Krul

Kortgezegd: polifonia is, of wordt, de soundtrack van onze geschiedenis. Het is de naam van een onderzoeksproject naar het muzikale erfgoed van Europa. Het kost drie miljoen euro, gefinancierd uit het Horizon 2020-programma van de EU. De komende drie jaar zal het verbanden tussen muziek, mensen, plaatsen en evenementen van de 16de eeuw tot de moderne tijd onderzoeken. De uitkomsten komen in een publiek toegankelijke online database.

In die data base kunnen niet eerder met elkaar verbonden catalogi aan elkaar gekoppeld worden. De uitkomsten zullen ons begrip van het Europese muzikale erfgoed vergroten, zo is de bedoeling. Het Meertens Instituut is een van de partners in dit internationale onderzoeksproject. ‘Polifonia zal kunstmatige-intelligentietools ontwikkelen om door enorme hoeveelheden geluid en tekst in verschillende talen te navigeren’, legt Valentina Presutti, projectcoördinator van Polifonia en hoogleraar Computerwetenschappen aan de Universiteit van Bologna, uit, ‘om te begrijpen hoe muziek veranderde en reageerde op het sociale en politieke milieu in de afgelopen zes eeuwen.’

Signora Lorenzi, harpiste, ca. 1900 – 1910. (Coll. Lorenzi-muzikanten)

Wijlen Louis P. Grijp, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker musicologie aan het Meertens Instituut, heeft aanwijzingen gevonden dat aan het eind van de 17de eeuw populaire muziek in de Republiek beïnvloed werd door Franse opera uit dezelfde periode. Verrassend genoeg waren de twee landen in die periode in oorlog, wat aantoont dat ondanks schijnbare muren en grenzen muzikale verbindingen tussen mensen tot stand kunnen worden gebracht. Hoeveel analoge gevallen zouden er kunnen zijn? Zijn er overeenkomsten met betrekking tot hun culturele, politieke of artistieke context? Momenteel is het moeilijk om dit soort vragen te beantwoorden, omdat musicologen voornamelijk werken aan gedistribueerde, niet-verbonden catalogi.

De opera van Buenos Aires.

Polifonia zal een enorme bron van informatie creëren, die via een webportaal voor iedereen – wetenschappers, artiesten, muziekliefhebbers, mensen die in de creatieve sector werken – toegankelijk gemaakt zal worden, om deze verschijnselen systematisch te ontdekken. Hierdoor zullen we de evolutie van muziekgenres beter leren begrijpen: hoe hebben zij zich in tijd en ruimte ontwikkeld als gevolg van de relaties tussen muziek en de samenleving, als het ware als de soundtracks van revoluties, emancipatie, oorlogen of zelfs pandemieën. Met de ontdekkingstools die dit project ontwikkelt, kan, bijvoorbeeld, de muziekindustrie in haar enorme catalogi onverwachte verbanden vinden tussen ogenschijnlijk niet-gerelateerde muziek, wat mogelijk nieuwe manieren zal onthullen om muziek te classificeren buiten de gebruikelijke labels (genre, artiest, jaar).
Het Polifonia-consortium is een interdisciplinair team van onderzoekers en muziekliefhebbers, waaronder computerwetenschappers, antropologen, etnomusicologen, muziekhistorici, taalkundigen, muziekerfgoed-archivarissen, -catalogiseerders en -beheerders, en creatieve professionals.
Bron: Meertens Instituut

Openingsbeeld: de opera van Parijs.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder