Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Schaakfeiten

18 februari 2021 Siebrand Krul

De populaire tv-serie 'The Queen's Gambit' van Netflix heeft een enorme toename van de belangstelling voor schaken veroorzaakt. Of je nu je eerste set hebt gekocht, geïnspireerd door het verhaal van Beth Harmon, of je hebt al jaren geschaakt 'voordat het cool was', hier zeven fascinerende feiten over dit spel die misschien toch wat nieuws bevatten.

  1. Schaakmat
    Het woord ‘schaakmat’ is afkomstig van de Perzische uitdrukking ‘Shah Mat’ wat ‘de koning is dood’ betekent.
  2. Recordbreker
    De langste titelhouder van het wereldkampioenschap schaken is dokter Emanuel Lasker uit Duitsland. Hij bekleedde deze titel 26 jaar en 337 dagen. Emanuel Lasker was een goede vriend van Albert Einstein.
  3. Tijd bijhouden
    De eerste mechanische schaakklok werd uitgevonden door Thomas Wilson in 1883. Vóór deze ontdekking werden zandlopers met zand gebruikt om de tijd tijdens de spelen bij te houden.
  4. Printpioniers
    Het tweede boek in de geschiedenis dat in het Engels werd gedrukt, ging over schaken. William Caxton vertaalde het van het Frans naar het Engels, en het werd gedrukt in 1474.
  5. Blinddoek
    Blinddoekschaken of blindschaken is een wijze van schaken die veel van de hersens vergt. Je moet immers allerlei posities onthouden en kunnen visualiseren. Eeuwenlang werd het beschouwd als een vaardigheid die alleen wonderkinderen hadden. Tegenwoordig kunnen de beste spelers meerdere blinddoekspellen tegelijk spelen.
  6. Voor alle leeftijden
    Schaken is een van de weinige sporten en activiteiten waarbij kinderen kunnen concurreren met volwassenen. Samuel Reshevsky (1911-1992) was een vroeg wonderkind, dat op vierjarige leeftijd leerde schaken. Toen hij acht was, won hij in gelijktijdige wedstrijden van ervaren spelers. Het vermogen neemt wel af, met de jaren. Mastodonten als de oude Kortsjnoi zul je weinig meer tegenkomen.
  7. Erfgoed
    De Lewis Chessmen zijn een van de oudste nog bestaande complete schaaksets ter wereld. Ze zijn gevonden op het eiland Lewis (Schotland) en dateren uit de 12de eeuw.
    Aleksandra Strzelichowska/Europeana is een initiatief van de Europese Unie
Er zijn tal van variaties op het schaakspel, zoals simultaanschaken, waarbij een meester of grootmeester het opneemt tegen een aantal vaak goede amateurs.
Thomas Wilson is uitvinder van de schaakklok, die de zandloper verving. Vooral bij rapid chess krijgt de klok flink op z’n kop.
De klok behoedt spelers voor eindeloze peinspauzes.
Ook blindschaken is een manier om schaken nog ingewikkelder te maken. Doorgaans is de blindschaker niet in dezelfde ruimte als de borden.

Openingsbeeld: Alle goede bedoelingen ten spijt, was en blijft schaken vooral een mannensport.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder