Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Hitlers desperado

18 februari 2021 Siebrand Krul

Met Otto Skorzeny hadden de nazi’s hun eigen James Bond. Bij Hitler kon de boomlange SS’er (1,93 meter) geen kwaad meer doen toen hij zich in 1943, na de succesvolle bevrijding van de Italiaanse dictator Benito Mussolini, kon presenteren als spil van deze gewaagde actie in Midden-Italië. Het ridderkruis van de Führer en de eeuwige dank van nationaalsocialistisch Duitsland waren zijn deel.

Vervolgens werd Skorzeny ingezet bij tal van operaties – met aansprekende namen als Rösselsprung (Koningszet) – die de oprukkende geallieerden moesten tegenhouden. Dat daar uiteindelijk weinig van terechtkwam, had niet alleen te maken met de belabberde oorlogssituatie. Skorzeny mocht dan een moedige en onwankelbare nazi zijn, het ontbrak hem aan strategisch inzicht en de ‘finesse van leiderschap’.
Stuart Smith beschrijft, soms te uitvoerig, het kleurrijke leven van deze desperado, die zijn heldendom op kundige wijze wist te exploiteren. Ook na de oorlog. Juist deze periode is het interessantste deel van de biografie. Toen hij uiteindelijk aan een verdiende strafoplegging wist te ontkomen, zette Skorzeny koers naar Franco-Spanje, een ‘veilige’ vluchthaven voor oude, vaak onverbeterlijke nazi’s.

Skorzeny in zijn Neurenbergse cel, 1945.

Op politiek vlak zocht hij naar medestanders om het ‘rode gevaar’ te keren. Zijn ideeën om daartoe een uit 200.000 man bestaand leger van ballingen te formeren, getraind en gehuisvest in fascistisch Spanje, bleef een luchtkasteel. Niettemin hadden de diverse (contra)spionagediensten belangstelling voor de avonturier, die ook op financieel-maatschappelijk vlak zijn zaken snel op orde wist te krijgen. Op 5 juni 1975 (67 jaar oud), stierf Skorzeny als zeer vermogend man. Zijn vermogen had hij verdiend als commissionair in staalcontracten en met illegale wapenhandel. ‘Een uiterst getalenteerd netwerker,’ aldus zijn biograaf, ‘die zijn iconische status uitbuitte – en niet alleen onder extreemrechts.’
Theo Gerritse

Stuart Smith
Otto Skorzeny. Hitlers favoriete commando
Uitgeverij Omniboek. Utrecht 2020. Vert. Bies van Ede. 464 blz., € 29,99 ISBN 978 94 019 1712 4

Lees nog veel meer boekbesprekingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder