Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Té doorwrocht

27 januari 2021 Siebrand Krul

Een gestrekte arm hemelwaarts gericht staat symbool voor nazi-Duitsland en duidt ook nu nog op extreemrechtse sympathieën. Waar komt die Hitlergroet vandaan? En waarom wordt hij met een rechtse ideologie geassocieerd? Dat onderzoekt Gie van den Berghe in zijn boek Sieg Heil!.

In zijn eerste hoofdstukken exploreert van den Berghe de betekenis van de ‘Romeinse groet’, die gangbaar was in theaterstukken en films over het Romeinse Rijk, hoewel bewijs ontbreekt dat de Romeinen zelf elkaar op deze manier groetten. Tal van 17de- en 18de-eeuwse schilderijen passeren de revue in een gedetailleerde zoektocht naar de betekenis en evolutie van die salute romano. Zo belanden we in de 20ste eeuw, waar de gestrekte arm een teken van trouw wordt aan de nationale vlag, de idealen van de boy scouts of zelfs het katholicisme. Dat verandert pas wanneer het opkomende Italiaanse fascisme zich de groet toe-eigent, hierin al snel door de Duitse nazi’s gevolgd. Vreemd genoeg blijft de groet ook dan op andere plaatsen in zwang. Bijvoorbeeld tijdens de Olympische Spelen, die zich lange tijd geen houding weten te geven wat met de groet aan te vangen. Een hoofdstuk dat door van den Berghe met veel verve wordt verteld, inclusief de eerder onfrisse rol die de Belgische voorzitter Henri de Baillet-Latour hierin speelde.
Gie van den Berghe graaft diep en analyseert elk spoor. De eerste hoofdstukken worden daardoor wat langdradig, echt boeiend wordt het pas naarmate de geschiedenis dichterbij komt. Een overvloed aan foto’s moeten het verhaal ondersteunen, maar schieten in hun overvloed soms hun doel voorbij.
Mark De Geest

Gie van den Berghe, Sieg Heil! Van mythische groet tot verderfelijke ideologie
EPO, Berchem, 2020. 192 blz., € 39,90 ISBN 978 94 626 7202 4

Lees nog veel meer boekbesprekingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder