Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Schat op pad?

27 januari 2021 Siebrand Krul

Paniek is een groot woord, maar bezorgd zijn de Belgische archeologen wel. Iedereen is vol lof over bijdragen van amateurs als ‘burgerwetenschappers’ (citizen science), maar nu dreigt een Franse zwendelaar roet in het eten te gooien. Hij vindt een muntschat in Frankrijk, waar zulke vondsten aan de staat behoren, en verstopt die opnieuw in België, waar de vinder eigenaar is.

In oktober 2019 vertrokken vijf medewerkers van het Vlaamse Agentschap Onroerend Erfgoed halsoverkop naar Gingelom, 25 kilometer ten westen van Tongeren. Er zouden Romeinse munten zijn gevonden. Dat bleken er 14.154 te zijn. De vinder, de Fransman Patrice T., had een plausibel verhaal. Hij wandelde graag in Haspengouw, had er grond gekocht en daar een caravan op gezet. Daarmee bezig vond hij de munten.

Een Romeinse dodecaëder. Hiervan is slechts een honderdtal bewaard gebleven. Dit in 1939 gevonden bronzen exemplaar is een van de topstukken van het Gallo-Romeinse Museum Tongeren.

Alle hens aan dek voor Marleen Martens, een archeologe gespecialiseerd in de Romeinse periode. Ze onderzocht of daar wellicht een Romeinse villa of heirbaan onder de grond zaten. Toen ze een deel van de muntschat aan een nauwkeurig onderzoek onderwierp, rook ze ontraad. Zo bleek dat de aardlaag waarin de munten gevonden zouden zijn, pas na de Middeleeuwen gevormd was. Vreemd. Nog opmerkelijker was dat elders in België dit soort munten zeer zeldzaam waren; in Frankrijk waren ze daarentegen wel gangbaar.
Bij Franse collega’s bleek Patrice T. een oude bekende. Hij lag al vanaf 1993 met de DRAC in de clinch over illegale opgravingen in Lotharingen. Huiszoekingen brachten 13.246 archeologische objecten aan het licht, waaronder zeldzame voorwerpen zoals een Romeinse dodecaëder.

De op twee locaties in Gingelom herbegraven muntschat; zie ook het openingsbeeld. (Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed)

De autoriteiten gaan ervan uit dat Patrice T. misbruik wilde maken van het verschil in wetgeving over de eigendomsrechten van archeologische vondsten. In Frankrijk worden die meteen staatseigendom, in Vlaanderen behoren de vondsten aan de grondeigenaar (vermits die met een detector mocht zoeken). De autoriteiten vermoeden dat Patrice T. de muntschat in Lotharingen vond en ze in Haspengouw verstopte, om ze daar ‘bij toeval’ te vinden.
Cor van der Heijden

Lees ook de andere helft van dit verhaal, plus nog veel meer boeiende historische artikelen, in de nieuwe G/GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder