Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Heibel om de Falklands

27 januari 2021 Siebrand Krul

Op 21 januari 1771, 250 jaar geleden, leek een eind te komen aan het Spaans-Britse conflict rond de Falkland Eilanden. De eilanden waren weliswaar eind 16de eeuw door Britse zeevarenden ‘ontdekt’, Spanje was van mening dat ze behoorden tot zijn invloedssfeer, die immers zo’n beetje heel Latijns-Amerika omvatte. Tot midden 18de eeuw bleven de Falklands onbewoond.

Op het oostelijke deel verrees een Franse nederzetting, Port Louis, na afloop van de Zevenjarige Oorlog, in 1764. Twee jaar later bouwde de Engelse zeeman John Byron op het westelijke deel een Britse nederzetting, Port Egmond. Daar kwam trammelant met Spanje van. Op 4 oktober 1766 verklaarden de Spanjaarden de hele archipel tot onderdeel van de General Capitol van Buenos Aires. Een jaar later namen ze Port Louis in, dat ze omdoopten tot Puerto Soledad. Het kwam tot een vergelijk, want de partijen wilden geen nieuwe oorlog.
Het getouwtrek tussen de Europese staten was hiermee niet ten einde. Eind 1769 nam een Brits oorlogsschip een Spaanse kapitein gevangen en lieten hem gaan met de opdracht snel met zijn landgenoten de archipel te verlaten. Spanje stelde vervolgens een dito tegeneis. De Engelse commandant Hunt was onverzettelijk.
Vanaf het Zuid-Amerikaanse continent stuurden de Spanjaarden een kleine vloot om hun gelijk te halen, maar daar hadden de Britten op gerekend. Beide zijden lieten nu versterkingen aanrukken. Dat wonnen de Spanjaarden: zij hadden meer troepen in de nabijheid.

John Byron. Schilderij door Joshua Reynolds, 1759.

De wrevel in Londen probeerden de Spanjaarden, om een oorlog te vermijden, te dempen door te beweren dat de Spaanse troepen daarginder op eigen gezag aan het vechten waren geslagen. Klopte dat niet, van Britse kant werd wel zo’n actie ondernomen, door Lord Weymouth. Hij meende te kunnen vertrouwen op de maritieme superioriteit van de Britten. Meer onderdelen van de Royal Navy kozen zijn kant, wat wijst op insubordinatie, want de regering had hiertoe geen vastomlijnde plannen. Eind 1770 leek een oorlog om de Falkslands onvermijdelijk. De hoogtijdagen van Spanje waren allang voorbij en dit zou een ongelijke strijd worden, ware het niet dat Madrid vertrouwde op Franse hulp. Die leek er ook te komen, totdat koning Lodewijk XIV besliste dat deze onbeduidende eilanden geen oorlog waard waren. Frankrijk liet de Spanjaarden in de steek; de verantwoordelijke Franse minister, César Gabriel de Choiseul-Praslin, werd ontslagen.

Puerto Soledad, 1769.

Het pleit leek beslecht, maar nu mengde ook de koning van Engeland, George III, zich in het spel. Hem leken de onherbergsame rotsblokken evenmin een oorlog waard en hij dwong Weymouth ontslag te nemen.
Uiteindelijk volgde op 21 januari 1771 een halfslachtig compromis: de Britten kregen Port Egmond terug, plus de inbeslaggenomen wapens, maar het bleef vaag wie het nu op de Falklands voor het zeggen had. Op 15 september 1771 nam een Britse vloot Port Egmont opnieuw over, maar drie jaar later verlieten de Britten de Falklandeilanden, echter zonder hun claim op het gebied op te geven. Aan het einde van de Spaanse koloniale overheersing in Zuid-Amerika bezetten ze vanaf 1832 de Falklandeilanden permanent. Argument: de archipel ligt op een strategisch belangrijke plek in de zuidelijke Atlantische Oceaan.

Openingsbeeld: Een voormalige fabriek op Oostelijk Falklands, in 1982, tijdens de Falklandoorlog gebruikt als noodhospitaal voor de Britten.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder