Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Mensen onderweg

06 januari 2021 Siebrand Krul

Al eeuwenlang en op alle continenten biedt arbeidsmigratie oplossingen voor tekorten aan arbeiders, meestal in de landbouw als gevolg van het seizoensgebonden karakter. Sinds de 19de eeuw is dit proces versneld door de Industriële Revolutie, die enorme aantallen arbeiders vergde, in de fabrieken, in de mijnen. De massale, georganiseerde arbeidsmigratie had ook grote sociale gevolgen die tot de dag van vandaag doorwerken.

De hier in 1949 afgebeelde personen werkten in de Britse textielindustrie. 55 Italiaanse vrouwen togen met een trein van Londen tot Lancashire, waar zij als wevers werden opgeleid in het kader van de ‘Westward Ho’ -regeling. Deze regeling werd voorgesteld door de Britse minister van Arbeid en werd gericht op Europees vrijwilligerswerk: continentale Europeanen die na de Tweede Wereldoorlog zijn uitgenodigd om in het Verenigd Koninkrijk te komen werken.
In West-Europese landen was de mijnbouwsector een van de belangrijkste werkgevers van arbeidsmigranten vanaf het einde van de 19de eeuw. Reeds in de jaren 1920 zetten de nationale regeringen arbeidsprogramma’s op om tegemoet te komen aan de toenemende vraag naar producten. Een mogelijke onderliggende reden voor het aantrekken van werknemers uit het buitenland was het voorkomen van arbeidsonrust onder de lokale bevolking, die campagne voerde voor betere arbeidsomstandigheden.

Een specifiek probleem in de beide provincies Limburg leidde tot het aantrekken van buitenlandse werknemers, vaak Zuid-Europeanen: jonge lokale werknemers hebben het vertrouwen in de sector verloren en wensten lichtere, beter betaalde banen.
Vier grote mijnbouwondernemingen in Nederlands-Limburg hebben besloten om internationale personeelswerving gezamenlijk te organiseren, eerst in Italië, later in Spanje, Joegoslavië en Marokko. Mijnwerkers werden gescreend en ondervraagd, en werden vervolgens naar het noorden gebracht, waar zij een korte opleiding kregen en voor de duur van hun contract waren ondergebracht.

Met name de instroom van migrerende werknemers — in het bijzonder de duizenden mijnwerkers — die zijn verzameld in relatief kleine gebieden, hadden woningtekorten tot gevolg. In Nederland ging het bij migrerende mijnwerkers vaak om alleenstaande mannen met een tijdelijk contract, die behoefte hadden aan goedkope en praktische accommodatie. In eerste instantie werden velen ondergebracht bij lokale gezinnen. Maar dat werd al snel onhoudbaar, alleen al vanwege de aantallen. Toen richtten mijnbouwbedrijven ‘woonorden’ (chalets of kazernes) en ‘gezelhuizen’ op: grote gebouwen waar mannen samen konden slapen, koken en nogal eens drinken, zoals blijkt uit de foto van de Italiaanse mijnwerkers in Leyenbroek-Sittard. Zelfs tientallen jaren na de sluiting van de mijnen zijn er nog steeds migrantengemeenschappen die zich op deze gebieden concentreren. Ze werken nu in bijvoorbeeld de asperge- en champignonteelt.
In landen als Frankrijk, België en Nederland heeft de groei van de migrantenbevolking geleid tot de bouw van ‘cités ouvrières: arbeidershuizen met collectieve voorzieningen. ‘Deze cité behoorde bij Regout: een moderne, gemechaniseerde fabriek van faience in Maastricht.

In Banaat, een historische regio in Zuidoost-Europa, leidde migratie tot de bouw van een volledige stad. Het vredesverdrag van Passarowitz, het omvlaggen van Turks naar Oostenrijks, had tot gevolg een drietal rondes van georganiseerde hervestiging (of ‘Schwipperege’). Charlottenburg (1771) werd tijdens de tweede golf gebouwd. Een cirkelvormig dorp ontstond, met kerk, begraafplaats, pub, slachthuis en hooiopslagruimte. Europeana


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder