Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Lonkero: Fins drankje

06 januari 2021 Siebrand Krul

Sportevenementen zijn tijden voor feesten of medeleven, vaak gemarkeerd met eten en drinken. Maar in Finland vinden we een voorbeeld van een drankje dat werd uitgevonden voor een sportieve gelegenheid - de Olympische Spelen van 1952 in Helsinki. Lonkero is een Finse term die wordt gebruikt voor wat bekend staat als ‘longdrinks’.

Longdrinks zijn dranken die gewoonlijk worden gemengd met sterke drank zoals wodka en gin met frisdranken met fruitsmaak. In Finland worden deze populaire dranken verkocht in supermarkten, bars en restaurants. Gin en grapefruit-frisdrank is een van de meest populaire mengsels, maar er zijn cranberry, limoen en meer smaken verkrijgbaar.

Toegang tot het Olympisch Stadion.
Gin longdrink. (Hartwall Oy, Fins Erfgoedagentschap)

Deze drankjes werden uitgevonden voor de Olympische Zomerspelen die van 19 juli tot 3 augustus 1952 in Helsinki werden georganiseerd – twaalf jaar na de annulering van de Olympische Spelen van 1940 die in Helsinki zouden worden gehouden.

Het Olympisch Stadion van Helsinki in 1952. (Stadsmuseum Helsinki)
Olympische medaille van de Spelen in Helsinki. (Fins Bosmuseum)

Tussen 1919 en 1932 verbood het de verkoop van alcohol. Deze wet was een van de eerste van het zelfstandige Finland, onafhankelijk van Rusland. De wet werd in 1932 vervallen verklaard na een referendum waarin 70% van de kiezers ervoor koos de beperkingen op te heffen.

Stemming over het alcoholverbod. (Fins Erfgoedagentschap)
De stemmen voor en tegen het alcoholverbod worden geteld. (Fins Erfgoedagentschap)

Hierna werd een staatsbedrijf genaamd Alko opgericht om de verkoop van alcoholische producten te controleren. Nu in 1952 duizenden buitenlandse concurrenten, media en sportfans naar Helsinki kwamen voor de Olympische Spelen, versoepelde de Finse staat de wetten opnieuw.

Rij voor de alcoholverkoop na herroeping van het verbod. (Fins Erfgoedagentschap)
De Finnen beijverden zich voor gezonde voeding tijdens de Spelen van 1952. (Stadsmuseum Helsinki)

Alko introduceerde twee voorgemengde, gebottelde, kant-en-klare longdrinks – een met cognac en een fruit/bessen-frisdranksmaak (die sindsdien niet meer verkrijgbaar is) en de gin- en grapefruitdrank die nog steeds populair is.

English Soda Water. (Stadsmuseum Helsinki)
Jaffa ‘appelsiinijuoma’. (Stadsmuseum Helsinki)

Beide drankjes waren gemakkelijk te verkopen voor bars, omdat ze voorgemengd waren en ontwikkeld om aan te spreken op de smaak van buitenlandse bezoekers. Een van de meest populaire merken die tegenwoordig worden verkocht, is van Hartwall, een drankenbedrijf gevestigd in Helsinki dat werd opgericht in 1836.
Bron: Europeana

Openingsbeeld: De inwendige mens laven in het Hesperia Park. (Stadsmuseum Helsinki)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder