Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Kokertje kwijt?

06 januari 2021 Siebrand Krul

In Ingersheim (Elzas, Noordoost-Frankrijk) vonden wandelaars in het veld een alumunium kokertje met daarin een fragiel kalkpapiertje waarop een militair bericht staat. Een postduif moet dit hoogstwaarschijnlijk hebben verloren. De vondst werd onderzocht door het Musée de Linge in Orbey, waar conservator Dominique Jardy een Duitse collega inschakelde om de tekst te ontcijferen.

Die bleek te gaan over vooroorlogse manoeuvres tussen Bischwihr en Ingersheim, toen de Elzas nog Duits grondgebied was. Officier Gänsbert van het 171ste Pruisische infanterieregiment, gestationeerd in Colmar, verstuurde de boodschap op 16 juli 1910 ( het jaartal is niet helemaal duidelijk) vanuit Ingersheim naar een van zijn oversten van het 3de batatjon om het hoofdkwartier te verwittigen dat zijn peloton onder vuur lag: ‘De eenheid wordt beschoten terwijl ze de westelijke grens van het manoeuverterrein bereikt. De sectie riposteert en trekt zich na enige tijd terug. In het bos van Fecht is de helft van een sectie geneutraliseerd. De sectie Potthoff moet wijken als gevolg van zware verliezen.’

Rechts: Het vooroorlogs bericht uit het kokertje. (Foto L’Alsace H/K)

In Europa werden postduiven van ouds gebruikt om boodschappen over te brengen. Met name tijdens oorlogen bleken ze erg efficiënt, in staat om snel grote afstanden te overbruggen en ongemerkt over de vijandelijke linies heen te komen. Van de communicatiemiddelen die tijdens de Eerste Wereldoorlog beschikbaar waren – telefoon, optische signalen, koeriers en duiven – bleven deze laatste het meest betrouwbaar, hoewel ze het doelwit waren van scherpschutters. Sommige duiven die daaraan wisten te ontkomen, werden onderscheiden met oorlogsmedailles. Dat er wel meer mis kon gaan bewijst deze toevalsvondst. Aangezien de duif van Ingersheim tijdens oefeningen niet kan neergehaald zijn, moet ze haar kokertje al na enkele honderden meters hebben verloren.
André Capiteyn

Openingsbeeld: Een zogeheten Brieftaube aan het Isonzofront, 1917. (Österreichische Nationalbibliothek, Wenen)

Lees nog veel meer boeiende historische artikelen in de nieuwe G/GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder