Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Bibliotheca Hermetica

23 november 2020 Siebrand Krul

Na een tijdelijk verblijf van tien jaar bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag heeft de vernatwoordelijk minister besloten het Rijksdeel van de Bibliotheca Philosophica Hermetica opnieuw naar Amsterdam te brengen. Het Allard Pierson, museum en kennisinstituut voor de erfgoedcollecties van de Universiteit van Amsterdam, krijgt de 4.400 werken in langdurige bruikleen.

De Bibliotheca Philosophica Hermetica (BPH) is een unieke verzameling van 10.000 manuscripten en gedrukte werken over de hermetische traditie. Dit is een verzamelnaam voor filosofisch-religieuze en praktisch-esoterische teksten die zijn ontstaan in het hellenistische Egypte, en die hun ingang vonden in zowel de joodse, christelijke als Arabische cultuur. De BPH bevat vele, vaak zeldzame en unieke werken over onder meer Rozenkruisers, alchemie, mystiek, gnosis, soefisme, kabbala, antroposofie, vrijmetselaars en de heilige graal.

Project Ritman

De collectie is ontstaan als privébibliotheek van de Amsterdamse ondernemer Joost Ritman, die zijn vermogen daarvoor vergaarde met wegwerpbestek voor vliegtuigcatering. In 1984 werd de bibliotheek publiek toegankelijk. Onder leiding van conservator en later directeur Frans A. Janssen (1983 tot 2002) groeide de collectie exponentieel en werd de bibliotheek een belangrijke wetenschappelijke onderzoeksinstelling.
Ritman, een vooraanstaand mecenas van Amsterdamse culturele instellingen, maakte topjaren en grote ellende mee met zijn wegwerpbestekbedrijf. In zo’n dip verwierf de Nederlandse staat in 2005 een belangrijk deel van de bibliotheek. Sinds 2010 draagt de KB zorg voor het Rijksdeel van de BPH. Tien jaar later keert de collectie terug naar Amsterdam. Het Allard Pierson bevindt zich op loopafstand van de Embassy of the Free Mind in het Huis met de Hoofden aan de Keizersgracht waar het andere deel van de Bibliotheca Hermetica Philosophica is ondergebracht.

Moderne Devotie

Het Rijksdeel van de Bibliotheca Philosophica Hermetica sluit perfect aan bij de erfgoedcollecties van de Universiteit van Amsterdam, beheerd, ontsloten en gepresenteerd door het Allard Pierson. Onder die collecties bevindt zich al een internationaal belangrijke verzameling boeken en geschriften op het vlak van non-conformistische christelijke groeperingen vanaf de 16de eeuw. De collectie omvat zeldzame handschriften uit de kring van de Moderne Devotie, maar ook brieven en publicaties van spirituele leiders als Hendrik Niclaes, David Joris en Antoinette Bouriginon.
De verhuizing van het Rijksdeel naar de UvA betekent dat de collectie voor onderwijs en onderzoek toegankelijk is. Het Allard Pierson gaat daarvoor nauw samenwerken met het Centre for the History of Hermetic Philosophy and Related Currents (Leerstoelgroep Geschiedenis van de hermetische filosofie en verwante stromingen). Deze Leerstoelgroep van de UvA is de grootste ter wereld in de geschiedenis van de westerse esoterie en biedt als enige een volledig academisch opleidingsprogramma aan op dit gebied.

Vanaf 2021

Het Rijksdeel van de BPH zal in de loop van 2021 beschikbaar zijn, zowel voor onderzoekers uit binnen- en buitenland, als voor geïnteresseerd publiek. Het Allard Pierson gaat de 4.400 werken vakkundig catalogiseren, waar nodig restaureren, en gedeeltelijk digitaliseren. Onderdelen uit het Rijksdeel van de BPH-collectie zullen regelmatig te zien zijn in de vaste tentoonstelling Van Nijl tot Amstel waar bezoekers kunnen kennismaken met 10.000 jaar cultuurgeschiedenis.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder