Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Waar zijn de panfluiters?

04 november 2020 Siebrand Krul

Een televisieserie over de jaren negentig? Wat kan daar nou interessant aan zijn, zo kort geleden, vraag je je af. Totdat een paar onderwerpen voorbij komen waarvan je denkt ‘Oja, dat is waar ook! Was ik helemaal vergeten.’ Op NPO 3 begonnen vorige week Hennie Huisman en Marijn Frank, door de wol geverfde tv-persoonlijkheden, vanuit een Chinees-Indisch restaurant hoofdrolspelers van het decennium te interviewen. Heroïneverslaafden. Panfluiters. Penvriendinnen. En Captain Jack.

Een programma over de jaren negentig staat met één been in de moderne tijd en met het andere been in het verleden. Een feest van herkenning voor iedereen boven de dertig en een bron van verbazing voor iedereen die jonger is. Absurditeit, hilariteit, maar ook ontroering kleuren de serie. Een geschiedenisprogramma zoals je het niet eerder zag.
Afleveringen in willekeurige volgorde:

Eurodance
Serieuze popjournalisten hebben zich zelden verdiept in Eurodance. Toch is er een bijzonder verhaal te vertellen over het enige genre popmuziek dat ooit in Europa is ontstaan. Het draait om het wonderlijke verband tussen Captain Jack en de val van het IJzeren Gordijn.

Straatleven
In de jaren negentig liepen er allerlei mensen op straat die je nu niet meer tegenkomt. Wat is er bijvoorbeeld gebeurd met de panfluitspelers? Waar zijn de zingende Hare Krishna’s gebleven? Waarom zijn de heroïneverslaafden eigenlijk van de straat verdwenen en hoe gaat het sindsdien met de oudere verslaafden?

Erotiek
Pubers van nu hebben porno binnen handbereik in het privédomein van hun slaapkamers. Maar dat is lang niet altijd zo geweest. Henny Huisman moest het in zijn jeugd doen met een balpennetje waarop een pin-up girl stond afgebeeld. Een programma over de jaren negentig blikt terug op het laatste tijdperk voor de komst van het internet. Waar haalden pubers in de jaren negentig hun inspiratie vandaan? Een verhaal over erotische teletekstpagina’s, postordergidsen en pikante kaartspelletjes van de kermis.

Gabber
Een programma over de jaren negentig kan niet zonder gabbers. De enige Nederlandse jeugdcultuur in de geschiedenis. Niet overgewaaid uit Engeland of Amerika, maar ontstaan in Rotterdam. Midden jaren negentig stonden er gabbers in trainingspakken op alle schoolpleinen. Maar rond 1999 was het ineens voorbij. Hoe kon de populairste subcultuur van het decennium razendsnel imploderen?

Bosnië
De Bosnische oorlog door de ogen van kinderen. Interviewer Marijn kende Bosnië alleen van het Jeugdjournaal en spreekt nu met ‘haar’ toenmalige oorlogsverslaggever Gerri Eickhof. Ze ontvangt ook Bosnische leeftijdsgenoten die vertellen hoe ze als vluchteling probeerden te aarden op een Nederlandse school. En hoe het was om te puberen terwijl om je heen een oorlog uitbreekt?

Analoog
Iedereen heeft tegenwoordig een smartphone. Het apparaat waarin de twee grote revoluties van de late jaren negentig zijn samengebracht: internet en het mobieltje. In deze aflevering gaat het over de terminale fase van de analoge tijd. Over penvriendinnen, praatpalen en andere vergeten begrippen die je zou kunnen opzoeken in een encyclopedie.

Chin. Ind. Spec. Rest.
De jaren negentig waren de hoogtijdagen van de Chinees-Indische restaurants. Waar je ook vandaan komt: er was altijd zo’n eethuis in de buurt. Foe yong hai was populair bij arm en rijk. Maar hoe is die succesformule ontstaan? Waarom houden Nederlanders zo van ‘De Chinees’? We proberen het fenomeen beter te begrijpen, voordat het verdwenen is.

Het lichaam
Ooit was het een schande om je lichaam te beschilderen of te verbouwen, zoiets deden alleen prostituees en zeelui. Maar die taboes zijn in de jaren negentig doorbroken. Rocksterren maakten tattoos populair bij burgers. Piercings ontstegen de SM-kelders en doken ineens op bij pubermeisjes op schoolpleinen. Sindsdien heeft Kim Kardashian die mode naar nieuwe dimensie gestuwd. Het lichaam is een bouwpakket geworden.

Een programma over de jaren negentig is wekelijks op donderdag om 21.45 uur te zien bij de VPRO op NPO 3.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder