Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Cultuur onder vuur

04 november 2020 Siebrand Krul

September 1943. Onderduiker Jan loopt in de vroege ochtendzon van het officierslogement naar het kasteel. Het gebrek aan comfort zonder gas, licht of douche op Slot Loevestein deert hem niet. Het is hier nog altijd comfortabeler dan toen hij ondergedoken zat in de Biesbosch. Hij is met zijn gedachten bij de vondst van gisteren. Toen had hij het handschrift van Johan van Oldenbarnevelt in zijn handen.

Hoe komen archiefstukken als het handschrift van Van Oldenbarnevelt op Loevestein terecht? Na een Duits bombardement in 1940, vlakbij het Nationaal Archief in Den Haag, vreest de rijksarchivaris voor de unieke collectie van documenten, foto’s, kaarten en tekeningen. Daarom worden de archieven naar de kelders verplaatst. Als in 1942 een inval van de geallieerden dreigt, worden twee scheepsladingen met belangrijke historische documenten in de kelders van Loevestein opgeslagen: 1.100 strekkende meter.

Twee medewerkers van het Nederlands Openluchtmuseum beschrijven voorwerpen van het vissershuisje uit Marken. Op 28 februari 1944 worden verschillende collecties per schip naar Slot Loevestein vervoerd. (Foto Hans van Beelen, 1944, coll. Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem)

Naarmate de oorlog heftiger wordt omdat de bevrijders en dus het front naderen, worden er steeds meer collecties in Loevestein ondergebracht, o.a. van het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem en Museum Boijmans van Beuningen. Het vocht in de kelders vormt een gevaar voor de archiefstukken. Daarom krijgt onderduiker Jan de opdracht om de archiefstukken te luchten, drogen en bewaken. Tussen 1940 en 1945 wordt op veel meer plekken in Nederland cultureel erfgoed in veiligheid gebracht.

Van 1942 tot 1945 ligt de Nachtwacht opgerold in een speciale kluis in de mergelgrotten van de St. Pietersberg bij Maastricht. (Coll. Anefo, Nationaal Archief)

Schuilplaatsen

De tentoonstelling ‘Cultuur onder vuur’ in Loevestein is opgebouwd als een drieluik. Het eerste deel gaat over Slot Loevestein en andere schuilplaatsen waar Nederlands erfgoed tijdens de oorlog was ondergebracht. Waarom maakte de Nachtwacht een zwerftocht door het land? Waarom besloot de overheid al voor de oorlog om kunstbunkers te bouwen in de duinen?
Het tweede deel richt zich op de bescherming van erfgoed wereldwijd, met een indrukwekkende fototentoonstelling die de Nederlandse Unesco Commissie heeft samengesteld. Hier wordt verteld hoe het oorlogsgeweld leidde tot het eerste internationale verdrag over de bescherming van erfgoed: de Unesco Haagse Conventie van 1954. De fototentoonstelling wordt aangevuld met bijzondere verhalen over hoe mensen in zeer moeilijke omstandigheden hun erfgoed veilig probeerden te stellen.

Eerste hulp aan beschadigd erfgoed in het Museum voor islamitische kunst na een bomaanval bij Cairo in 2014. (Foto Abdel Hamid Saleh)

In het derde en laatste deel wordt het publiek betrokken bij de vraag: waarom moet cultureel erfgoed beschermd worden? Wat betekent erfgoed voor een land, een gemeenschap, wat betekent het voor de bezoekers? Welk erfgoed is voor jou belangrijk en moet bewaard blijven voor de toekomst?
‘Slot Loevestein is een unieke locatie voor een tentoonstelling over bescherming van cultureel erfgoed,’ aldus directeur Ed Dumrese. ‘Hier zat de grondlegger van het volkenrecht, Hugo de Groot, gevangen en bereidde hij zich voor op zijn grote werk over oorlog en vrede. Verhalen over vrijheid, oorlog en vrede zijn rechtstreeks te koppelen aan de rijke geschiedenis van het slot.’

In 2013 verwoestten Malinese islamisten het mausoleum van Sheikh Sidi Ahmed Ben Amar Arragadi in Timboektoe. Het maakt deel uit van een UNESCO werelderfgoedsite. (Foto MINUSMA/Sophie Ravier)

De tentoonstelling zal op 19 september geopend worden en loopt tot 28 februari 2021. Onder voorbehoud dat er geen aangepaste corona-maatregelen genomen worden. Houd de website in de gaten voor meer informatie rondom de tentoonstelling en openingstijden, zeker voor wat betreft de extra activiteiten zoals lezingen.

Prijs: toegang tot de tentoonstelling Cultuur onder Vuur is inbegrepen bij je toegangskaartje.
De tentoonstelling loopt tot 28 februari 2021. Onder voorbehoud dat er geen aangepaste corona-maatregelen genomen worden.

Openingsbeeld: Op 4 september 1939 wordt de Nachtwacht op een glastransportwagen geplaatst en naar haar tijdelijke schuilplaats kasteel Radboud in Medemblik getransporteerd. (Coll. NIOD)

Slot Loevestein
Loevestein 1
5307 TG Poederoijen
T: 0183 44 71 71
Reserveren
Per telefoon 0183 44 71 71
(bereikbaar van ma t/m vr van 09:00 tot 17:00),
per e-mail info@slotloevestein.nl
of via ons reserveringsformulier


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder